تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٥
مىشوند، او به راستى اعمال خويش را مىبيند، و از مشاهده منظره اعمال بدش در وحشت و ندامت و حسرت فرو مىرود، و از ديدن اعمال حسنهاش شاد و مسرور مىگردد، و اصولًا يكى از بهترين پاداشهاى نيكوكاران، و يكى از بدترين كيفرهاى بدكاران همين اعمال مجسم آنها است كه همراهشان خواهد بود.
در آيه ٤٩ سوره «كهف» مىخوانيم: وَ وَجَدُوا ما عَمِلُوا حاضِراً: «آنچه را انجام داده بودند حاضر مىبينند» و در آخرين آيات سوره «زلزله» آمده است:
فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ* وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرّاً يَرَهُ: «هر كس به اندازه ذرهاى كار نيك كرده باشد آن را مىبيند* و هر كس به اندازه ذرهاى كار بد كرده باشد آن را نيز مىبيند».
و اين، از شگفتىهاى عالم قيامت است كه اعمال آدمى در آنجا مجسم مىگردد و انرژىها تبديل به ماده شده، جان مىگيرد.
تعبير به: قَدَّمَتْ يَداهُ: «دو دست او آن را از پيش فرستاده» به خاطر آن است كه: انسان غالب كارها را با دست انجام مىدهد، ولى مسلماً منحصر به اعمال دست نيست، بلكه آنچه با زبان، چشم و گوش نيز انجام مىدهد همه مشمول اين قانون است.
قرآن، قبل از رسيدن آن روز به ما هشدار داده مىگويد: «بايد هر كس بنگرد كه براى آن روز چه از پيش فرستاده»؟ (وَلْتَنْظُرْ نَفْسٌ مَّا قَدَّمَتْ لِغَدٍ). «١»
به هر حال، كفار بعد از آن كه اعمال تمام عمر خود را همه در برابر خويش حاضر مىبينند، آن چنان در اندوه و حسرت فرو مىروند كه مىگويند:
اى كاش! خاك بوديم!