تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٤٦
اين سخن، بيانگر اين واقعيت است كه ابعاد حوادث هولناك قيامت آن قدر گسترده و عظيم است، كه با هيچ بيانى قابل توصيف نيست، و همان گونه كه ما زندانيان عالم خاك از نعمتهاى بىپايان بهشت به درستى آگاه نيستيم، از عذاب جهنم، و به طور كلى حوادث آن روز بزرگ نيز نمىتوانيم آگاه شويم.
***
سپس، در آخرين آيه اين سوره در يك عبارت پر معنى، يكى ديگر از ويژگىهاى آن روز را كه در حقيقت همه چيز، در آن نهفته است مطرح كرده، مىفرمايد: «همان روزى كه هيچ كس قادر بر انجام كارى در حق ديگرى نيست، و همه امور در آن روز از آن خدا است» «يَوْمَ لاتَمْلِكُ نَفْسٌ لِنَفْسٍ شَيْئاً وَ الْا مْرُ يَوْمَئِذٍ لِلَّهِ».
البته، در اين جهان نيز همه كارها به دست قدرت او است، و همگان به او نيازمندند، ولى به هر حال مالكان، حاكمان و فرمانروايان صورى وجود دارند، كه گاهى افراد سطحى و ناآگاه آنها را مبدأ قدرت مستقلى مىپندارند.
اما در آن روز اين مالكيت و حاكميت صورى و مجازى نيز بر چيده مىشود، و حاكميت مطلقه خداوند و مالكيت او بر هر چيز از هر زمان آشكارتر است.
اين، همان است كه در آيات ديگر قرآن نيز آمده: لِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ: «حكومت امروز براى كيست؟ براى خداوند يكتاى غالب». «١»
اصولًا، در آن روز هر كس به قدرى گرفتار خويش است كه اگر به فرض قدرتى هم مىداشت، به ديگرى نمىپرداخت: لِكُلِّ امْرِئٍ مِنْهُمْ يَوْمَئِذٍ شَأْنٌ يُغْنِيهِ: «هر كدام از آنها در آن روز گرفتارىهائى دارد كه براى او كافى است»!. «٢»