تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٥٢
در بالا ذكر شده بوده است. «١»
ماجراى فوق به صورتهاى متفاوتى در بسيارى از كتب تفسير و تاريخ آمده است، از جمله مفسر بزرگ «طبرسى» در «مجمع البيان»، «ابوالفتوح رازى» در تفسير خود، «فخر رازى» در تفسير «كبير»، «آلوسى» در «روح المعانى» و «قرطبى» در تفسير خود، ذيل آيات مورد بحث، و همچنين «ابن هشام» در «سيره» خود (جلد اول، صفحه ٣٥) و جمعى ديگر آوردهاند.
از آنچه در بالا گفتيم، روشن مىشود: اين شكنجهگران بيرحم، سرانجام به عذاب الهى گرفتار شدند و انتقام خونهائى كه ريخته بودند در همين دنيا از آنها گرفته شد، و عذاب حريق و سوزنده قيامت نيز در انتظارشان است.
اين كورههاى آدمسوزى كه به دست يهود به وجود آمد، احتمالًا نخستين كورههاى آدمسوزى در طول تاريخ بود، ولى عجب اين كه اين بدعتِ قساوتبارِ ضد انسانى، سرانجام دامان خود يهود را گرفت، و چنان كه مىدانيم، گروه زيادى از آنها در ماجراى «آلمان هيتلرى» در كورههاى آدمسوزى به آتش كشيده شدند، و مصداق «عذاب الحريق» اين جهان نيز درباره آنها تحقق يافت.
علاوه بر اين، «ذونواس يهودى» بنيانگذار اصلى اين بناى شوم، نيز از شرّ اعمال خود بر كنار نماند.
آنچه در بالا در مورد «اصحاب اخدود» گفته شد، موافق نظريه معروف و مشهور است، ولى روايات ديگرى نيز در اين زمينه وجود دارد كه نشان مىدهد «اصحاب اخدود» تنها در «يمن»، و در عصر «ذونواس» نبودند، تا آنجا كه بعضى از مفسران ده قول درباره «اصحاب اخدود» نقل كردهاند!
در روايتى از امير مؤمنان على عليه السلام مىخوانيم كه فرمود: «مجوس اهل كتاب