مسئوليت‌هائى دارند، و اگر ظلم و ستمى به يكديگر كرده باشند در آنجا از آنها قصاص مى‌شود، و اين آيه را شبيه آيه ٣٨ سوره «انعام» مى‌دانند كه مى‌گويد: وَ ما مِنْ دَابَّةٍ فِي الْا رْضِ وَ لا طائِرٍ يَطِيرُ بِجَناحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثالُكُمْ ما فَرَّطْنا فِي الْكِتابِ مِنْ شَيْ‌ءٍ ثُمَّ إِلى‌ رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ:
«هيچ جنبنده‌اى در زمين و هيچ پرنده‌اى كه با دو بال خود پرواز مى‌كند وجود ندارد، مگر اين كه امت‌هائى همانند شما هستند، ما چيزى را در اين كتاب فروگذار نكرديم، سپس همگى به سوى پروردگارشان جمع و محشور مى‌شوند».
در زمينه حشر و حساب حيوانات بحث مشروحى در ذيل همان آيه در سوره «انعام» «١»
داشتيم، ولى آنچه در اينجا مى‌توان گفت اين است كه: با توجه به اين كه آيات مورد بحث از نشانه‌هاى هولناك پايان دنيا و آغاز آخرت بحث مى‌كند، تفسير اول مناسب‌تر است.
***
آنگاه در ششمين نشانه مى‌فرمايد: «و در آن هنگام كه درياها بر افروخته شود»! «وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ».
«سُجِّرَتْ» از ماده «تسجير» در اصل، به معنى بر افروختن و به هيجان آوردن آتش است.
و اگر اين تعبير قرآن، در گذشته براى مفسران عجيب بود، امروز براى ما جاى تعجب نيست؛ زيرا مى‌دانيم آب از دو ماده «اكسيژن» و «هيدروژن» تركيب يافته كه هر دو سخت قابل اشتعال است، بعيد نيست كه در آستانه قيامت آب درياها چنان تحت فشار قرار گيرد كه تجزيه شوند و تبديل به يكپارچه آتش