به تلاش‌هائى كه در روح انسان اثر مى‌گذارد، اطلاق شده است.
اين آيه، اشاره به يك اصل اساسى در حيات همه انسان‌ها است، كه همواره زندگى، آميخته با زحمت و رنج و تعب است، حتى اگر هدف، رسيدن به متاع دنيا باشد، چه رسد به اين كه هدف، آخرت، سعادت جاويدان و قرب پروردگار باشد، اين طبيعت زندگى دنيا است، حتى افرادى كه در نهايت رفاه، زندگى مى‌كنند، آنها نيز از رنج و زحمت و درد بر كنار نيستند.
تعبير به «ملاقات پروردگار» در اينجا، خواه اشاره به ملاقات صحنه قيامت كه صحنه حاكميت مطلقه او است باشد، يا ملاقات جزا و پاداش و كيفر او، يا ملاقات خود او از طريق شهود باطن، نشان مى‌دهد:
اين رنج و تعب تا آن روز ادامه خواهد يافت، و زمانى به پايان مى‌رسد كه پرونده اين دنيا بسته شود و انسان با عملى پاك خداى خويش را ملاقات كند.
آرى، راحتى بى‌رنج و تعب، تنها در آنجا است.
خطاب به «انسان» كه همه نوع انسان را شامل مى‌شود (با توجه به تكيه بر انسانيت انسان)، بيانگر اين حقيقت است كه: خداوند نيروهاى لازم را براى اين حركت مستمر الهى در وجود اين اشرف مخلوقات آفريده.
و تكيه بر عنوان «رَبّ» (پروردگار)، اشاره به اين است كه: اين سعى و تلاش، جزئى از برنامه ربوبيت و تكامل و تربيت انسان است.
آرى، ما همه مسافرانى هستيم كه از سر حدّ عدم، بار سفر بسته، و به اقليم وجود گام نهاده‌ايم، ما همه رهرو منزل عشق او هستيم، و به طلبكارى مهر گياه رخ دوست آمده‌ايم.
نظير اين تعبير، در آيات ديگر قرآن نيز آمده است، مانند: وَ أَنَّ إِلى‌ رَبِّكَ الْمُنْتَهى‌: «و اين كه همه امور به پروردگارت بازمى‌گردد و تمام خطوط به او