تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٨٣
ضبط اعمال آدمى هستند نيز در آنجا همه را آشكار مىسازند.
طبق روايتى «معاذ بن جبل» مىگويد: نقل شده است كه: از رسول خدا صلى الله عليه و آله تفسير «سرائر» در اين آيه شريفه را سؤال كردم، و گفتم: چه اسرار نهانى است كه خداوند بندگان را در آخرت با آن مىآزمايد؟ فرمود: سَرائِرُكُمْ هِىَ أَعْمالُكُمْ مِنَ الصَّلاةِ وَ الصِّيامِ وَ الزَّكاةِ وَ الْوُضُوءِ وَ الْغُسْلِ مِنَ الْجِنابَةِ وَ كُلُّ مَفْرُوضٍ، لِانَّ الأَعْمالَ كُلَّها سَرائِرُ خَفِيَّةٌ، فَإِنْ شاءَ الرَّجُلُ قالَ صَلَّيْتُ وَ لَمْيُصَلِّ، وَ إِنْ شاءَ قالَ تَوَضَّأْتُ وَ لَمْيَتَوَضَّأْ، فَذلِكَ قَوْلُهُ يَوْمَ تُبْلِى السَّرائِرُ:
«سرائر شما، همان اعمال شما است، همچون نماز و روزه و زكات و وضو و غسل جنابت و هر عمل واجبى؛ زيرا همه اعمال در حقيقت پنهان است، اگر انسان بخواهد مىگويد: نماز خواندهام، در حالى كه نخوانده، و مىگويد: وضو گرفتهام در حالى كه وضو نگرفته، و اين است تفسير كلام خداوند يَوْمَ تُبْلِى السَّرائِرُ». «١»
***
اما، مشكل مهم در آن روز، اينجا است كه: «براى انسان هيچ نيروئى از درون، و ياورى از برون وجود ندارد» «فَما لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لا ناصِرٍ».
نيروئى كه بر زشتىهاى اعمال و نيات او پرده بيفكند، و ياورى كه او را از عذاب الهى رهائى بخشد.
اين معنى در بسيارى از آيات قرآن آمده است كه: در آن روز، نه يار و ياورى وجود دارد، نه فديه و فدائى پذيرفته مىشود، نه راه فرار و بازگشتى در برابر انسان قرار دارد، و نه طريقى براى فرار از چنگال عدالت پروردگار، تنها و تنها وسيله نجات، ايمان و عمل صالح است، آرى، مايه نجات فقط همين است.