ولى، مناسب‌تر اين است كه گفته شود: منظور همان الطافى است كه شامل حال پيامبر صلى الله عليه و آله و مؤمنان مى‌شد، و دشمنان اسلام را غافلگير مى‌ساخت، كوشش‌هاى آنها را از ميان مى‌برد، و توطئه‌هاى آنان را در هم مى‌شكست، كه نمونه‌هايش در تاريخ اسلام فراوان است.
در اين آيات، مخصوصاً به پيامبر صلى الله عليه و آله دستور مى‌دهد: با آنها مدارا كن و به آنها مهلت ده و براى نابوديشان عجله مكن، بگذار به قدر كافى اتمام حجت شود، بگذار آنها كه مختصر آمادگى دارند سرانجام به اسلام بپيوندند.
اصولًا، عجله كار كسى است كه از فوت فرصت‌ها و از دست رفتن امكانات مى‌ترسد، و اين درباره خداوند قاهر و قادر مفهوم ندارد.
قابل توجه اين كه: نخست مى‌فرمايد: فَمَهِّلِ الْكافِرِينَ «كافران را مهلت ده» و بار ديگر تأكيد كرده، مى‌گويد: أَمْهِلْهُمْ «آنها را مهلت ده» كه يكى از باب «تفعيل» است و ديگرى از باب «افعال»، و تكرار آن براى تأكيد است، بى‌آن كه لفظ عيناً تكرار شده باشد، تا بر گوش‌ها سنگين نيايد.
«رُوَيْداً» از ماده «رود» (بر وزن عود) به معنى رفت و آمد و تلاش براى انجام چيزى توأم با ملايمت است.
و در اينجا معنى مصدرى دارد، و توأم با «تصغير» است يعنى، مختصر مهلتى به آنها ده. «١»
و به اين ترتيب، خداوند در اين جمله كوتاه، سه بار به پيامبرش دستور مدارا و مهلت به آنها مى‌دهد، و اين سرمشقى است براى همه مسلمانان كه در