تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٨
سوى خود جلب مىكند، نور و فروغ آن، صفحه زمين را روشن مىكند، روشنائى كمرنگى كه مزاحم آرامش شب نيست، و در عين حال، راه را براى رهروان شب مىگشايد، لذا آيتى از آيات بزرگ خداوند است، و به همين دليل به آن سوگند ياد فرموده.
قابل توجه اين كه: هر چهار موضوعى كه در اين آيات به آن سوگند ياد شده است (شفق- شب- موجوداتى كه شب آنها را گردآورى مىكند- ماه در حالت بدر كامل) همه موضوعاتى است مربوط به هم، و مكمل يكديگر، و مجموعهاى زيبا و منسجم را تشكيل مىدهد كه انديشه انسان را تحريك مىكند، تا در قدرت عظيم آفرينش بينديشد، و از اين دگرگونىهاى سريع به مسأله معاد و قدرت خداوند بر آن آشناتر شود.
و جالب اين كه: اين قسمتها اشاره به حالات و دگرگونىهائى است كه پشت سر هم در عالم آفرينش رخ مىدهد، (خورشيد سر در نقاب فرو مىبرد، شفق كه بقاياى نور آن است ظاهر مىشود، موجودات زنده به سرعت به لانههاى خود باز مىگردند، ماه در صورت بدر كامل طلوع مىكند) توجه داشته باشيد: ماه شب چهارده در همان آغاز شب طلوع مىكند، و اين سوگندها را مقدمهاى قرار مىدهد براى جمله «لَتَرْكَبُنَّ طَبَقاً عَنْ طَبَقٍ» كه بيانگر حالات مختلفى است كه انسان در مسير زندگى خود يكى پس از ديگرى پيدا مىكند.
و براى اين جمله تفسيرهاى مختلفى ذكر كردهاند از جمله:
١- منظور، حالات گوناگونى است كه انسان در طريق پر رنج و مشقت خود به سوى خداوند و كمال مطلق پيدا مىكند: نخست عالم دنيا، بعد جهان برزخ و سپس رستاخيز و حالات مختلف آن (توجه داشته باشيد كه «طَبَق» از ماده «مطابقه» به معنى قرار دادن چيزى فوق چيز ديگر است، و به معنى منازلى كه