چيزى كه مى‌آيد قريب و نزديك است». «١»
چرا نزديك نباشد، در حالى كه مايه اصلى عذاب الهى، اعمال خود انسان‌ها است، كه هميشه با آنها است «و جهنم هم اكنون كافران را احاطه كرده» (وَ إِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيطَةٌ بِالْكافِرِينَ). «٢»

و از آنجا كه در آن روز، گروه عظيمى غرق حسرت و اندوه شده، نادم و پشيمان مى‌گردند، حسرتى كه به حالشان سودى نخواهد داشت و پشيمانى كه نتيجه‌اى ندارد، به دنبال اين هشدار مى‌افزايد: «اين عذاب، روزى واقع مى‌شود كه انسان آنچه با دست خود از قبل فرستاده همه را مى‌بيند، و كافر مى‌گويد: اى كاش خاك بودم» «يَوْمَ يَنْظُرُ الْمَرْءُ ما قَدَّمَتْ يَداهُ وَ يَقُولُ الْكافِرُ يا لَيْتَنِي كُنْتُ تُراباً».
جمعى از مفسران جمله «يَنْظُرُ» را در اين آيه به معنى «يَنْتَظِرُ» تفسير كرده، و گفته‌اند: منظور اين است كه انسان در آن روز در انتظار جزاى اعمال خويش است.
و بعضى، آن را به معنى «نگريستن به نامه اعمال و ملاحظه حسنات و سيئات» دانسته‌اند.
و نيز، احتمال داده شده كه منظور، مشاهده پاداش و كيفر اعمال است.
اين تفسيرها همه از اينجا ناشى شده كه آنها به مسأله حضور و تجسم اعمال آدمى در آن روز كمتر توجه داشته‌اند، و الا با توجه به اين واقعيت مفهوم آيه روشن است، و نياز به هيچ گونه تقدير و تأويلى ندارد.
توضيح اين كه: از آيات مختلف قرآن و روايات اسلامى استفاده مى‌شود:
اعمال انسان در آن روز به صورت‌هاى مناسبى مجسم شده، و در برابر او ظاهر