چنين نيست كه آنها مى‌پندارند، بلكه در قيامت در شديدترين عذاب‌ها و سخت‌ترين شكنجه‌ها هستند.
آرى، آخرت بازتاب و تجسم عظيمى از اعمال انسان در اين دنيا است، آنها كه چشم خود را در اينجا از مشاهده حق فرو مى‌بندند، و اعمالشان همچون زنگارى بر قلبشان نشسته، در آنجا نيز از پروردگار محجوبند، و هرگز ياراى مشاهده جمال حق را در آن عالم ندارند، و از فيض لقاى آن محبوب حقيقى محرومند.
***
«سپس آنها قطعاً وارد آتش دوزخ مى‌شوند و ملازم آن هستند» «ثُمَّ إِنَّهُمْ لَصالُوا الْجَحِيمِ».
اين ورود در آتش، نتيجه محجوب بودن از پروردگار است، و اثرى است كه از آن جدا نيست، و به طور مسلّم، آتش محروميت از ديدار حق، از آتش دوزخ هم سوزان‌تر است!
***
و در آخرين آيه مى‌فرمايد: «سپس به آنها گفته مى‌شود: اين همان چيزى است كه آن را تكذيب مى‌كرديد»! «ثُمَّ يُقالُ هذَا الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ».
اين سخن، به عنوان توبيخ، ملامت و سرزنش به آنها گفته مى‌شود، عذابى است روحانى و شكنجه‌اى است معنوى براى اين گروه خيره‌سر و لجوج.
***
نكته‌ها:
١- چرا گناه، زنگار دل است؟!
نه تنها در آيات اين سوره، از تأثير گناه در تاريك ساختن دل سخن گفته