تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٩
جمع ميان اين دو تفسير، نيز مانعى ندارد؛ چرا كه سجّين در تفسير اول به معنى ديوان كل اعمال بدكاران، و در تفسير دوم به معنى دوزخ يا قعر زمين است، و معلوم است كه اينها علت و معلول يكديگرند، يعنى هنگامى كه نامه عمل انسان در ديوان كل اعمال بدكاران قرار گرفت، همان سبب مىشود كه او را به پستترين مقام و قعر دوزخ بكشاند.
***
در آخرين آيه مورد بحث، با يك جمله تكاندهنده، به عاقبت شوم منكران معاد اشاره كرده، مىفرمايد: «واى در آن روز بر تكذيبكنندگان» «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَّذِّبِينَ».
تكذيبى كه سرچشمه انواع گناهان و از جمله كمفروشى و ظلم است، در آيه نخست فرمود: «وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِيْن» و در اينجا مىفرمايد: «وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَّذِّبِينَ» تعبيرى كه در عين فشرده بودن، اشاره به انواع عذابهاى دردناك و مصائب هولناك مىكند.
قابل توجه اين كه: در آيه نخست، سخن از «مطففين» (كمفروشان) است، و بعداً سخن از «فجار» (بدكاران)، و در آيه اخير از «مكذّبين» (منكران قيامت)، و اين به خوبى نشان مىدهد كه: در ميان اين اعتقاد و آن اعمال، رابطه نزديكى بر قرار است كه در آيات آينده به طور روشنترى منعكس شده است.
***