تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧١
است.
ولى، آنچه از ميان تفاسير مختلف نسبت به آيه مورد بحث مناسبتر به نظر مىرسد اين است: منظور از «روح» در اينجا يكى از فرشتگان بزرگ الهى است كه بر طبق بعضى از روايات، حتى از «جبرئيل» برتر است، چنان كه در حديثى از امام صادق عليه السلام مىخوانيم: هُوَ مَلَكٌ أَعْظَمُ مِنْ جِبْرائِيْلَ وَ مِيْكائِيْلَ: «او فرشتهاى است بزرگتر از جبرئيل و ميكائيل». «١»
و در تفسير «على بن ابراهيم» نيز آمده است: أَلرُّوحُ مَلَكٌ أَعْظَمُ مِنْ جِبْرَئِيْلَ وَ مِيْكائِيْلَ وَ كانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ وَ هُوَ مَعَ الأَئِمَّةِ عليهم السلام: «روح فرشتهاى است برتر از جبرئيل و ميكائيل و او با رسول اللّه همراه بود و با امامان نيز همراه است». «٢»
هر چند در بعضى از روايات در تفاسير اهل سنت از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نقل شده كه فرمود: أَلرُّوحُ جُنْدٌ مِنْ جُنُودِ اللَّهِ لَيْسُوا بِمَلائِكَةٍ لَهُمْ رُؤُسٌ وَ أَيْدِى وَ أَرْجُلُ، ثُمَّ قَرَأَ يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفّاً، قالَ هؤُلاءِ جُنْدٌ وَ هؤُلاءِ جُنْدٌ: «روح لشكرى از لشكريان خدا است كه ملائكه نيستند، آنها داراى سر و دست و پا مىباشند، پس از آن پيامبر صلى الله عليه و آله اين آيه را تلاوت فرمود: يَوْمَ يَقُومُ الرُّوحُ وَ الْمَلائِكَةُ صَفّاً سپس افزود: اينها لشكرى هستند و آنها لشكر ديگرى». «٣»- «٤»
به هر حال، همان گونه كه اشاره شد، اين مخلوق بزرگ الهى خواه از فرشتگان باشد، يا موجود ديگرى، در قيامت همراه ملائكه آماده اطاعت فرمان او هستند، آرى در آن روز عظيم كه بدون اذن خداوند كسى حق سخن گفتن ندارد چنان هول و اضطراب محشر، همه را فرا گرفته كه هيچ كس را ياراى سخن گفتن نيست، و آنگاه كه ذكرى يا سخنى بگويند يا شفاعتى كنند، تنها به اذن پروردگار