تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٢
نخست اين كه: منظور از «كتاب الابرار» نامه اعمال نيكان و پاكان و مؤمنان است، و هدف بيان اين نكته است كه نامه اعمال آنها در يك ديوان كل كه بيانگر تمام اعمال مؤمنان است قرار دارد، ديوانى كه بسيار بلند مرتبه و والامقام است.
يا اين كه: نامه اعمال آنها بر فراز آنها در شريفترين مكان، يا بر فراز بهشت در بلندترين مقام جاى دارد، و همه اينها نشان مىدهد كه مقام خود آنها فوق العاده بلند و والا است.
در حديثى مىخوانيم: پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود: منظور از «عِلِّيِيْن» آسمان هفتم و زير عرش خدا است. «١»
و اين درست، نقطه مقابل نامه اعمال «فجار» است، كه در پستترين محل يا پائينترين طبقات دوزخ قرار گرفته.
تفسير ديگر اين كه: «كتاب» در اينجا به معنى سرنوشت و حكم قطعى الهى است، كه مقرر داشته نيكان در اعلى درجات بهشت باشند.
و البته، جمع ميان اين دو تفسير، نيز ممكن است، كه هم نامه اعمال آنها در يك ديوان كل قرار دارد، و هم مجموعه آن ديوان بر فراز آسمانها است و هم فرمان الهى بر آن قرار گرفته كه خودشان در بالاترين درجات بهشت باشند.
***
پس از آن، براى بيان اهميت و عظمت «عليين» مىافزايد: «تو چه مىدانى عليين چيست» «وَ ما أَدْراكَ ما عِلِّيُّونَ».
اشاره به اين كه: مقام و مكانى است برتر از «خيال و قياس و گمان و وهم» كه هيچ كس حتى پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله نيز نمىتواند ابعاد عظمت آن را دريابد.
***