تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧١
«واد» در اصل «وادى» بوده، و به معنى بستر رودخانه، يا محل عبور سيلابها، و گاه به معنى «دره» نيز آمده؛ چرا كه سيلابها از درههائى كه در كنار كوهها است مىگذرد.
و در اينجا مناسب معنى دوم، يعنى درهها و كوهپايهها است؛ زيرا با توجه به آيات ديگر قرآن كه درباره اين قوم سخن مىگويد، و در بالا اشاره شد، قوم «ثمود» خانههاى خود را در دامنه كوهها مىساختند، به اين ترتيب كه سنگها را مىبريدند و در درون آنها خانههاى امنى ايجاد مىكردند. «١»
در حديثى آمده است: پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله در غزوه «تبوك» در مسير خود به شمال «عربستان» به وادى «ثمود» رسيد، در حالى كه سوار بر اسب بود، فرمود:
سرعت كنيد كه شما در سرزمين ملعون و نفرين شدهاى هستيد. «٢»
بدون شك، قوم «ثمود» نيز در عصر خود تمدنى پيشرفته و شهرهائى آباد داشتند، ولى باز در اينجا به اعداد و ارقامى برخورد مىكنيم كه مبالغهآميز يا افسانه به نظر مىرسد، مثل اين كه جمعى از مفسران نوشتهاند: آنها يك هزار و هفت صد شهر ساخته بودند كه همه آنها از سنگ بود!
***
سپس، به سومين قوم پرداخته، مىگويد: «و همچنين فرعون صاحب قدرت»! «وَ فِرْعَوْنَ ذِي الأَوْتادِ».
اشاره به اين كه: آيا نديدى خداوند با قوم «فرعون» قدرتمند و ظالم و بيدادگر چه كرد؟!
«أَوْتادِ» جمع «وتد» (بر وزن صمد) به معنى ميخ است.