و به اين ترتيب، بسيارى از تفاسير فوق درهم ادغام مى‌شود و در يك مجموعه با يك مفهوم وسيع خلاصه مى‌گردد.
ولى، تفسيرهائى مانند روز «جمعه»، روز «عرفه» و روز «عيد» از اين معنى جدا است، هر چند آنها نيز از شهود روز محشر و گواهان اعمال انسان‌ها هستند، بلكه هر يك از اين ايام پر اجتماع، خود صحنه‌اى از رستاخيز در اين دنيا محسوب مى‌شود.
با توجه به اين بيان، روشن مى‌شود: ميان تفاسير فوق تضادى وجود ندارد، و ممكن است در مفهوم گسترده «شاهد» و «مشهود» جمع باشد، و اين از نشانه‌هاى عظمت قرآن است كه مفاهيمى چنان گسترده دارد كه تفسيرهاى زيادى را در خود جاى مى‌دهد؛ چرا كه «شاهد» هرگونه گواه را شامل مى‌شود، و «مشهود» هر چيزى را كه بر آن گواهى مى‌دهند، و اين كه هر دو به صورت «نكره» ذكر شده است، اشاره به عظمت اين شاهد و مشهود است كه در تمام تفسيرهاى بالا به خوبى منعكس مى‌باشد.
نكته قابل توجه اين كه: پيوند ظريفى در ميان اين قسمت‌هاى چهارگانه از يكسو، و مطلبى كه براى آن سوگند ياد شده از سوى ديگر وجود دارد:
آسمان و ستارگان درخشان و برجهاى موزونش همگى نشانه نظم و حساب است و «يوم موعود» صحنه روشنى از حساب و كتاب، و شاهد و مشهود نيز وسيله‌اى است براى رسيدگى دقيق به اين حساب، وانگهى همه اين سوگندها براى آن است كه به شكنجه‌گران ظالم هشدار دهد، اعمال آنها در برابر مؤمنان راستين همگى ثبت و ضبط، و براى روز موعود نگهدارى مى‌شود، و شهودى كه گرداگرد وجود شما را فرا گرفته‌اند، اعم از فرشتگان، و اعضاى پيكر، شب‌ها و روزها، و مانند آن، همه اين كارها را زير نظر دارند و در آن روز گواهى