تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣١٤
در اين كه منظور از «حساب يسير» چيست؟ بعضى گفتهاند: منظور حساب سهل و آسان است كه سختگيرى و دقت در آن نباشد، از سيئات بگذرد و حسنات را پاداش دهد.
در حديثى از پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله مىخوانيم: ثَلاثٌ مَنْ كُنَّ فِيْهِ حاسَبَهُ اللَّهُ حِساباً يَسِيْراً، وَ أَدْخَلُه الْجَنَّةَ بِرَحْمَتِهِ.
قالُوا: وَ ما هِىَ يا رَسُولَ اللَّهِ؟! قالَ: تُعْطِى مَنْ حَرَمَكَ، وَ تَصِلُ مَنْ قَطَعَكَ وَ تَعْفُو عَمَّنْ ظَلَمَكَ: «سه چيز در هر كس باشد، خداوند حساب او را آسان مىكند، و او را به رحمتش در بهشت وارد مىسازد.
عرض كردند: آن سه چه چيز كدامند اى رسول خدا؟!
فرمود: عطا كنى به كسى كه تو را محروم كرده، و پيوند برقرار سازى با كسى كه از تو بريده، و عفو كنى كسى را كه به تو ستم كرده است». «١»
اين مطلب نيز از روايات استفاده مىشود كه: دقت و سختگيرى در حساب در قيامت به ميزان عقل و دانش انسانها بستگى دارد، چنان كه امام باقر عليه السلام مىفرمايد: إِنَّما يُداقُّ اللَّهُ الْعِبادَ فِي الْحِسابِ يَوْمَ الْقِيامَةِ عَلى ما آتاهُمْ مِنَ الْعُقُولِ فِي الدُّنْيا:
«خداوند در قيامت در حساب بندگان به اندازه عقلى كه در دنيا به آنها داده است، دقت و سختگيرى مىكند»!. «٢»
و براى «أَهْل» در آيات فوق، تفسيرهاى مختلفى ذكر كردهاند:
بعضى گفتهاند: منظور همسر و فرزندان با ايمان او است كه مؤمنان در بهشت به آنها مىرسند، و اين خود نعمت بزرگى است كه انسان افراد مورد