مى‌آيند، همان گونه كه يكى از تفسيرهاى آيه ٦ سوره «تكوير» (وَ إِذَا الْبِحارُ سُجِّرَتْ) نيز همين است و قبلًا اشاره كرديم.
احتمال ديگرى كه در تفسير اين آيه و همچنين آيه ٦ سوره «تكوير» داده شده اين است كه: منظور از «فُجِّرَتْ» و «سُجِّرَتْ» همان انفجار و برافروختگى است كه اقيانوسها را مبدّل به يك پارچه از آتش مى‌كند؛ زيرا همان گونه كه اشاره كرديم، آب از دو عنصر تشكيل يافته كه هر دو شديداً قابل احتراق است، و اگر بر اثر عواملى آب درياها تجزيه و تبديل به «اكسيژن» و «ئيدروژن» شود، بر اثر يك جرقه همگى تبديل به آتش خواهد شد!
***
پس از آن، درباره مرحله دوم رستاخيز، مرحله تجديد حيات جهان و تجديد حيات مردگان است، مى‌فرمايد: «و در آن هنگام كه قبرها زير و رو شود» «وَ إِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ».
و مردگان بيرون آيند و براى حساب آماده شوند.
«بُعْثِرَتْ» به معنى زير و رو شدن و پراكنده گشتن است، «راغب» در «مفردات» بعيد نمى‌شمرد كه اين واژه مركب از دو واژه «بعث» و «اثيرت» بوده باشد، و لذا معنى هر دو را در خود جمع كرده، و در نتيجه به معنى زير و رو و پراكنده شدن آمده است (نظير «بسمله» كه از «بسم» و «اللّه» گرفته شده).
به هر حال، آنچه در آيه فوق آمده، شبيه چيزى است كه در سوره «زلزله» مى‌خوانيم: وَ أَخرَجَتِ الأَرْضُ أَثْقالَها: «زمين ذخائر خود را خارج مى‌سازد» (بنا بر اين كه منظور مردگان مدفون در زمين باشد كه يكى از تفسيرهاى مشهور اين آيه است) و يا شبيه چيزى كه در سوره «نازعات» آيات ١٣ و ١٤ آمده است:
فَإِنَّما هِيَ زَجْرَةٌ واحِدَةٌ* فَإِذا هُمْ بِالسَّاهِرَةِ: «تنها يك صيحه خواهد بود* و به