تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٠٥
«نَكال» (بر وزن ضلال) در اصل، به معنى ضعف، ناتوانى و عجز است لذا، در مورد كسى كه از اداى حوالهاى خوددارى مىكند مىگويند: نكول كرد.
«نكل» (بر وزن فكر) به معنى زنجير سنگين است كه انسان را ضعيف و ناتوان مىسازد و از حركت باز مىدارد، و از آنجا كه عذاب الهى نيز مايه ناتوانى است، و افراد ديگر را از ارتكاب گناه باز مىدارد، به آن «نَكال» گفته شده.
تعبير به «نَكالَ الآخِرَةِ» اشاره به عذابهاى قيامت است كه دامان فرعون و فرعونيان را مىگيرد، و چون در درجه اول اهميت است، مقدم دانسته شده، و منظور از «أُولى» عذاب دنيا است كه دامان «فرعون» را گرفت و او و تمام يارانش را در كام خود در درياى نيل فرو برد.
در اينجا، تفسير ديگرى براى آيه ذكر شده است و آن اين كه: منظور از «الْا ولى» كلمه نخستين است كه فرعون در مسير طغيان گفت و ادعاى الوهيت كرد «١» و «الآخِرَةِ» اشاره به آخرين كلمهاى است كه گفت، و آن ادعاى ربوبيت اعلى بود، خداوند او را به مجازات اين دو ادعاى كفر آميزش در همين دنيا گرفتار ساخت.
اين معنى در حديثى از امام باقر عليه السلام نقل شده كه: در ميان اين دو جمله، چهل سال فاصله شد (و خداوند براى حداكثر اتمام حجت، او را در اين مدت عذاب نكرد). «٢»
اين تفسير، با جمله «أَخَذَ» كه فعل ماضى است و نشان مىدهد: اين