ترجمه ارشاد شيخ مفيد - رسولي محلاتي، سيد هاشم - الصفحة ٢١٤ - فصل(٦٢) داوريهاى آن حضرت در زمان خلافت ظاهرى خود

(كه چه مقدار باشد) پس ورثه در اندازه آن اختلاف كردند و داورى پيش امير المؤمنين ٧ بردند، حضرت داورى كرد كه هفت يك از مال او را بردارند (و بمصرف وصيت برسانند) و (براى گواهى داورى خود) اين آيه را تلاوت فرمود: «براى آن (يعنى دوزخ) هفت در است، كه هر درى راست از ايشان جزئى (و بخشى) جداگانه» (سوره حجر آيه ٤٤).

و نيز در باره مردى كه هنگام مرگش بيك سهم از مال خود وصيت كرده بود و آشكارا نكرده بود كه آن سهم چه اندازه باشد، و پس از مرگ ورثه در باره اندازه آن اختلاف كردند داورى فرمود كه هشت يك از مال او بردارند و (براى گواه بر اين داورى) گفتار خداى تعالى را تلاوت فرمود: «جز اين نيست كه صدقات براى بينوايان است و مسكينان ... تا آخر آيه» (سوره توبه آيه ٦٠) و اينان هشت گروه هستند كه هر گروهى يك سهم از صدقات دارند.

و نيز در باره مردى كه وصيت كرده گفت: هر بنده كه در ملك من قديمى (و كهنه) است او را آزاد كنيد و چون از دنيا رفت وصى ندانست چه بكند (و كدام بنده او قديمى است، و تا چند سال را قديم گويند) از آن حضرت ٧ پرسيدند؟ حضرت فرمود: هر بنده كه شش ماه در ملك او بوده بايد او را آزاد كرد (و قديم از شش ماه ببالا اطلاق شود) و (براى گواهى اين گفتار) اين آيه شريفه را تلاوت فرمود: «و براى ماه گردانيديم منزلهائى تا بازگشت كند چون شاخه خرماى قديم (كهنه)» (سوره يس آيه ٣٩) و هر آينه ثابت شده كه شاخه خرما آنگاه كهنه شود و مانند هلال خم شود كه شش ماه از چيدن خرماى آن گذشته باشد (و اين آيه شريفه را گواه گرفت كه قديم از شش ماه ببالا را گويند).

و نيز در باره مرديكه نذر كرد در يك «حين» روزه بگيرد و زمانى را معين نكرد (و نميدانست «حين» كه در فارسى بمعناى هنگام، و زمان است بچه مقدار از زمان گفته شود و در نتيجه چند روز بايد روزه‌