فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤١٩ - * پنجم - ديه جراحات وارده بر بدن انسان *

* پنجم- ديه جراحات وارده بر بدن انسان*

٢٣٩- ديه جراحتى كه بر بدن انسان- غير سر و صورت- وارد مى‌شود در ضمن فقرات زير بيان مى‌شوند:

٢٤٠- جنايتى كه حربه به جوف بدن برسد، اين جراحت را، جائفه، نامند و ديه‌اش بنابر احتياط ثلث خون‌بها است، و پرداخت سى سه شتر به بيانى كه در هاشمه ذكر شد كفايت مى‌كند، و فرقى در موضع آن نيست، چه شكم باشد و چه سينه، چه پشت و چه پهلو،[١] و اگر يك جانى جراحت جائفه بر مجنّى عليه وارد آورد، و جانى ديگر تنها مثلًا حربه خود را در شكاف زخم داخل كند و جراحت را بيشتر نكند، جانى دوم تنها تعزير مى‌شود، و اگر زخم را از سمت داخل يا خارج وسعت دهد، در اين جنايت حكومت است، و اگر از هر دو طرف وسعت دهد، جائفه ديگرى احداث كرده او نيز ثلث ديه يا سى وشش شتر به بيانى كه ذكر شد بايد پردازد، و اگر جانى جراحتى وارد آورد كه حربه او از يك طرف در بدن مجنّى عليه فرو رود و از طرف ديگر بيرون شود، و حربه را از آن طرف بيرون آورد مثلًا از طرف سينه او فرو كرده از پشت او بيرون كشد،

[١] - بعضى از فقهاء جائفه را مختص سر دانسته‌اند و بنا به گفته آنان جائفه يكى از اقسام شجاج است؛ لكن خلاف اين نظريه ظاهرتر است.