فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٣٦٧ - اول - مباشرت در جنايت

٣٨- كسى كه بارى را دوش گرفته، اگر به انسانى برخورد كند و او را بكشد خودش ضامن ديه او است، نه عاقله‌اش، وهمچنين است اگر جنايت نقص عضو بر او وارد آورد.

٣٩- اگر شخصى به انسانى نهيب بزند، و او از آن نهيب زهر ترك شود، يا پرت شود و بميرد چنانچه به قصد كشتن او نهيب زده، يا نهيب درجايى انجام شده كه عادتاًمرگ بر او مترتب مى‌باشد ونهيب زننده اين را مى‌دانسته، قتل عمد است و قصاص مى‌شود، و اگر قصد قتل نداشته و چنين نهيبى نوعاً مرگ كسى را دنبال نداشته باشد و يا خود او غافل از اين باشد كه ممكن است طرف از اين صدا بميرد، قتل شبه عمد است، و بايد از مال خود ديه بپردازد، و همين حكم را دارد هر عملى كه سبب شود مرگ كسى مستند به مرتكب او شود، مثل اينكه شمشير خود را به روى كسى بكشد و او زهره ترك شود و يا سگى را به طرف او و به منظور ترساندنش حمله‌ور كند.

٤٠- اگر كسى را به گونه‌اى بترساند كه او از شدت ترس، عقل و اختيار را از دست بدهد و بگريزد و بر اثر همين ترس و گريز از بلندى پرت شود يا در چاه بيفتد و بميرد، آن شخص ضامن خون اوست؛ اما اگر ترس به اين حدّ شديد نباشد و باعث زوال عقل و اختيار او نگردد ولى او بگريزد و در حال گريز از بلندى پرت شود يا در چاه بيفتد و بميرد، يا در حال فرار به درنده‌اى برخورد كند و حيوان او را پاره كند و بكشد، شخص ترساننده ضامن نيست.

٤١- اگر كسى از مكان بلندى خود را به روى كسى پرت كند و او را بكشد در صورتى كه قصد كشتن او را داشته قتل عمد مرتكب شده و قصاص مى‌شود، و اگر قصد كشتن او را نداشته و تنها قصد افتادن به روى او را داشته و كيفيّت افتادنش به روى او هم بطورى بوده كه غالباً سبب مرگ او نمى‌شده قتلش شبه عمد است، و بايد از مال خودش- نه از مال عاقله- خون‌بها را بپردازد، و اين حكم درجايى هم كه افتادنش اضطرارى و از روى ناچارى بوده و البته با قصد خود را افكنده- نه اينكه باد و يا كسى او را پرت كرده باشد- جارى است؛ و امّا اگر باد او را پرت كرده و يا پايش ليز خورده بطورى كه‌