اگر پاهاى سواره از يك طرف مركب آويزان باشد ضامن تلفات دست و پاى همان طرف حيوان است؛ بلى اگر حيوان با اينكه حيوان رام است اختيار را از سواره خود سلب كند و سواره هم اطلاع از واقعه- و اينكه چيزى به وسيله حيوان پامال مى‌شود- نداشته باشد ضامن نيست نه آنچه را كه با دستهاى حيوان تلف شده و نه آنچه با پاهايش و نه با سر و سينه‌اش، همين كلام درباره راننده حيوان يعنى كسى كه افسار حيوان را مى‌كشد به همان تفصيلى كه گذشت مى‌آيد يعنى آنچه كه حيوان او با دستها و پاها و سر و سينه‌اش تلف كند وى ضامن است، و اگر حيوان را نگهدارد يعنى حيوان ايستاده باشد صاحب آن ضامن هر چيزى است كه حيوانش با دست و يا پا و يا سر و سينه خود تلف كند هرچند كه در حفظ حيوان كوتاهى نكرده باشد، و ظاهراً فرقى در راهها بين تنگ و وسيع آن نباشد و نيز بين قائد و سائق- آنكه از جلو حيوان را مى‌كشد و آنكه از عقب مى‌راند- نيست هر دو بطور مطلق ضامنند، و اگر حيوان را بزند و در نتيجه به كسى و يا چيزى جنايتى وارد آورد مطلقاً ضامن است، و همچنين اگر حيوان را شخصى ديگر غير از مالك بزند و به خاطر همين زدن جنايتى وارد آورد آن شخص ضامن است؛ مگر آنكه زدنش از باب دفاع از خودش بوده باشد كه در اين صورت نه صاحب حيوان ضامن است و نه آن شخص.

٧١- اگر كسى بر حيوانى سوار باشد و يكى مهار آن را بكشد و ديگرى حيوان را از عقب براند، يا دو نفر از اينها همراه حيوان باشند و حيوان به كسى خسارتى وارد آورد ظاهراً هركدام از آن دو يا سه نفر كه در راندن حيوان دخيل بوده‌اند، ضامن خسارت وارده مى‌باشند؛ اما اگر مقصر يكى از آنان باشد، تنها او مقصر و ضامن است و در اين حكم فرقى بين مالك و غير مالك نيست؛ لكن بعضى گفته‌اند اگر مالك با آنها باشد تنها مالك ضامن است نه سواره البته اين كلام در صورتى صحيح است كه سواره قاصر نباشد- بطورى كه حركت حيوان مستند به او نباشد-.

٧٢- اگر دو نفر دو تركه سوار باشند در ضمانت با هم برابرند؛ مگر آنكه يكى از آن دو به خاطر بيمارى يا خردسالى ناتوان باشد كه در اين صورت ضمانت به عهده آن‌