فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٦٤ - نزاع مربوط به ارث

فقط يكى بيّنه داشته باشد، بايد طبق شهادت همان بيّنه عمل شود.

٢٧٨- اگر دو برادر متفق باشند كه يكى در ماه شعبان اسلام آورده و ديگرى در اول ماه رمضان، ولى آنكه اول اسلام آورده مى‌گويد پدر ما قبل از رمضان فوت كرده و آنكه متأخر اسلام آورده مى‌گويد پدر ما بعد از دخول ماه رمضان فوت كرده، چنانچه هيچكدام بينه نداشته باشند در صورتى كه هر دو قسم بخورند بايد اصل بقاء حيات پدر تا دخول ماه رمضان جارى نمايند و بعد تركه رابين هر دو بالسويه تنصيف نمايند. ٢٧٩- اگر مالى دست شخصى باشد و ديگرى ادعاء كند آن مال از پدرم به من و به برادر غائب من به ارث رسيده و مال ما است و آن شخص ذواليد انكار كند، و مدَّعى‌ بينه اقامه كند و بيّنه شهادت بدهند آن مال، مال آن ميت است و اين شخص حاضر و برادر غائبش پسر آن ميت هستند و آن ميت غير اين دو فرزند، وارث ديگرى ندارد، بايد حاكم نصف مدّعى‌به را به او بدهد و تضمين هم لازم نيست كه مثلًا اگر وارث ديگر پيدا شود ضامن باشد، و چون ذواليد غاصب شناخته شده، حاكم يا نائب ايشان بايد نصف ديگر آن مال را از ذواليد بگيرد و به دست امينى بسپارد تا فرد غائب حاضر شود؛ ولى اگر بينه كامله نباشد و يا شهادت بدهند ما غير از اين يك نفر وارثى براى ميت نمى‌شناسيم، بايد نصيب حاضر را نگهدارند و به او ندهند تا پايان فحص حاكم از وارث ديگر بطورى كه اگر وارث ديگرى باشد ظاهر شود، و بعد از فحص هم بايد نصيب حاضر را با تضمين به او بدهند، اين در صورتى بود كه وارث حاضر صاحب فرض نباشد؛ واما اگر وارث حاضر صاحب فرض باشد پس در صورت يقين به انتفاء وارث غير او و يا گواهان شهادت بدهند، كه وارث ديگر در كار نيست و يا با فحص وارث ديگرى پيدا نشود، فرض حاضر تماماً به او داده مى‌شود و در صورت فقدان يقين واقعى و يقين شرعى قدر متيقن به او داده مى‌شود، پس اگر وارث مثلًا زوج باشد ربع به او داده مى‌شود زيرا محتمل است متوفى فرزند داشته باشد و اگر وارث زوجه باشد ربع ثمن داده مى‌شود زيرا محتمل است ميّت سه زوجه ديگر داشته باشد و اين مقدار بدون تأخير و بدون تضمين داده مى‌شود و بعد از فحص در صورتى كه وارث ديگر نداشته باشد بقيه‌