فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٢٨ - دوم - دستور ياد نمودن سوگند
موردى كه حاكم تشخيص دهد، اگر سوگند يادكننده را به معتقدات دينى خودش سوگند دهد، مثلًا يهودى را به تورات موسى- على نبيّنا وآله و عليه السلام- سوگند دهد مؤثر است، كافى نيست او را به معتقدات خويش سوگند دهد؛ مگر نخست او را به نام مقدّس اللّه سوگند بدهد، و سپس به معتقدات خاصهاش به شرطى كه معتقداتش باطل نباشد مثلًا بگويد:- سوگند مىخورم به اللّه و به توراتى كه بر موسى نازل كرده-؛ و اما اگر او بگويد:- سوگند مىخورم به اللّه و به عزيزى كه پسر او است- صحيح نيست.
١٤٥- سوگندى كه به غير نام مبارك اللّه باشد هيچ اثرى ندارد، هرچند كه طرفين دعوى به آن راضى باشند، همچنانكه ضميمه كردن غير آن نام مقدّس هيچ خاصيّتى ندارد و كارى لغو است، پس همينكه قسم به اللّه بخورد كافى است، مىخواهد چيزى از صفات بر آن اضافه بكند يا نه، همانطور كه يكى از اسماء خاصّه خدا كفايت مىكند خواه چيزى بر آن اضافه بكند يا نه.
١٤٦- بنابر اقوى سوگند ياد نمودن به غير نام مبارك اللّه براى اثبات يا نفى چيزى به گونهاى كه بين مردم متعارف است حرام نيست؛ بلى كراهت دارد مخصوصاً اگر سبب شود كه سوگند به نام خدا ترك گردد، و نيز سوگندهايى كه افراد در گفتگوهاى روزمرّه ياد مىكنند مثلًا يكى به ديگرى بگويد تو را به قرآن قسم فلان چيز را به من بده، يا تو را به پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله قسم فلان كار را بكن، مطلقا حرام نيست.
١٤٧- لازم نيست در محاكمات سوگند به لفظ عربى اداء شود، بلكه سوگند به نام خدا يا به يكى از صفات مختصّه به او به هر لغت و زبان كه باشد كفايت مىكند.
١٤٨- سوگند با نام مقدس اللّه به تنهايى تحقق مىيابد مثل اينكه بگويد: و اللّه فلانى حقّى به گردن من يا چيزى نزد من ندارد، و لازم نيست آن را غليظ كند مثلًا بگويد:
واللّه الغالب القاهر المهلك، و نيز لازم نيست سوگند را در روز مقدّسى چون جمعه و عيد، و يا در مكان مقدّس و يا همراه با آدابى چون برخاستن و رو به قبله ايستادن و قرآن شريف را به دست گرفتن انجام دهد، البته بر حاكم مستحب است سوگند را غليظ تلقين كند و اين قول خالى از وجه نيست.