فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ١٢٦ - اول - اقسام سوگند

٣- احكام سوگند.

اول- اقسام سوگند:

قسم بر دو قسم است: ١- يمين العقد، ٢- قسم قضائى.

الف- يمين العقد:

١٣٩- همچنانى كه در جلد ٩ بيان گرديده اين سوگند به منظور تأكيد و التزام برانجام يا ترك كارى ياد مى‌شود، و سوگندى كه براى عدم ارتكاب امرى در زمان آينده ياد مى‌شود در اصطلاح حقوق اسلام، يمين العقد ناميده مى‌شود كه به وسيله قوانين مخصوص، كسانى كه تصدّى بعضى امور اجتماعى را عهده‌دار مى‌شوند قبل از تصّدى به آن بايد سوگند ياد كنند تا در وظيفه‌اى كه دارند از حدود حق و عدالت و قوانين تجاوز نكنند و از آن قبيل است سوگند هيئت منصفه در دادگاه، سوگند گواهان، كارشناسان، پزشكان، نمايندگان مجلس و بسيارى از مستخدمين.

ب- قسم قضائى:

١٤٠- سوگند قضائى يعنى گواه قرار دادن خداوند متعال در دادگاه، بر وجود يا عدم امرى كه سوگند يادكننده ادّعاء آن را مى‌نمايد، و در اصطلاح حقوق اسلام به سوگند قضائى يمين و حلف گويند، و بر دو قسم است: ١- در نفى، ٢- در اثبات.

اول- در نفى:

١٤١- قسم خوردن براى نفى وظيفه منكر است، همچنانى كه مذكور شد.

دوم- در اثبات:

١٤٢- قسم خوردن براى اثبات، در پنج موضع است كه مدَّعى‌ در آنها سوگند ياد مى‌كند جهت اثبات حقّ خود يا اثبات دفع ضررى از خود.

الف: لِعان‌[١] به مذهب جماعتى از فقهاء كه لعان را قسم مى‌دانند.

[١] - لِعان در لغت به معناى ناسزا گفتن، طرد كردن و دور داشتن از خير و نيكى است؛ و در اصطلاح فقه مباهله خاصى است بين زوجين كه اثرش رفع حدّ قَذف يا نفى ولد است، و احكام مربوط به آن در جلد نهم، بخش« لِعان»، صفحات ٣١٠ تا ٣٢٠ بيان شده‌اند.