فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٩٧ - حكم قاضى در محكمه قضاء

حكم قاضى در محكمه قضاء

٥٥- زمانى حكم حاكم نافذ و فصل خصومت مى‌كند كه با لفظ انشاء شود.

٥٦- حكم عبارت است از انشاء ثبوت امرى، يا انشاء ثبوت چيزى بر ذمّه كسى، يا عبارت است از الزام شخص به چيزى، و مانند اينها، و در صحّت آن لفظ خاصى معتبر نيست بلكه لفظى كه انشاء مذكور را افاده كند حكم به آن محقق مى‌شود مثلًا حاكم بگويد قضاوت كردم، يا حكم كردم، يا من تو را الزام مى‌كنم، يا تو به فلانى بدهكار هستى، يا اين مال ملك فلانى است، و امثال اين عبارات به هر لفظى و زبانى كه باشد، همينكه حاكم در مقام حكم باشد و آن لفظ را بگويد كه به ظاهرش و لو با قرينه دلالت بر حكم بكند، كافى است.

٥٧- هرگاه موجب حكم پيش قاضى ثابت شده باشد، و مدَّعى‌ از حاكم التماس نمايد حكم كند، در اين صورت بايد قاضى با گفتن حَكَمْتُ يا قَضَيْتُ يا انْفَذْتُ و آنچه مانند اينها باشد، حكم كند، و چنانچه حاكم به عنوان حكم بگويد مدّعاى تو پيش من ثابت شده، يا دعوى‌ تو ثابت است، نيز كافى است، و نقض آن جائز نيست؛ ولى اگر به گرفتن عين مال مورد نزاع، يا فروختن آن به عنوان حكم امر نمايد، كافى نمى‌باشد و نقض آن جائز است.