فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٧٦ - اول - قضاء عام

اقسام قضاء

قضاء بر دو قسم است: ١- قضاء عام، ٢- قضاء خاص.

اول- قضاء عام:

٥- قضاء عام، يعنى حكم نمودن بين همه مسلمانان، به انتصاب كلى نه به انتصاب متخاصمين فقط؛ نصب قاضى عام وظيفه امام عليه السلام مى‌باشد، و بر او واجب است در هر قُطرى از اقطار عالم و هر شهرى از شهرها قاضى نصب نمايد، و در حال غيبت امام عليه السلام، داورى نمودن بطور عام بين مردم بر عهده فقيه جامع الشرائط است، و بر مردم هم واجب است كه قضاء و محاكمات خويش را به او ارجاع دهند.

٦- جائز است در هر شهرى براى داد رسى مردم بيش از يك قاضى عام باشد، و در اين صورت هرگاه قضات در جامعيت شرائط با هم مساوى باشند، مردم مخيّرند به هركدام كه خواستند دادخواهى خود را به او ارجاع دهند؛ و در صورت عدم تساوى لازم است به اعلم آنها مراجعه كنند؛ و چنانچه قضات در علم مساوى باشند به پرهيزكارترين آنها رجوع شود؛ و اگر يكى اعلم و يكى اورع باشد، رجوع به اعلم مقدّم است.

٧- بنابر اظهر جائز است امام عليه السلام در هر محله‌اى يك قاضى نصب كند، يا به هر