فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٤١٧ - * چهارم - ديه شجاج *

* چهارم- ديه شِجاج*

ديه شِجاج جمع شَجّة جراحتى است كه بر خصوص سر وارد آيد، و بعضى گفته‌اند شامل زخم زدن به صورت نيز مى‌شود؛ لكن از آنجا كه حكم هر دو يكى است اختلاف در آن ثمره‌اى ندارد،

٢٣٨- شِجاج- جراحت سر و صورت- چند قسم است كه توضيح هركدام با ديه اش در زير به ترتيب بيان مى‌شوند:

١- حارِصَة- كه در روايات از آن به حرصَة تعبير شده- آن است كه حربه پوست سر را بخراشد بدون اينكه خونى درآيد، و ديه آن يك شتر است؛ و بنابر اقوى حارصه غير از داميه است هم از نظر موضوع و هم از نظر حكم؛ و در حكم اين جنايت و جناياتى كه بعداً بيان مى‌شوند فرقى بين مرد و زن، كوچك و بزرگ نيست.

٢- دامِيَه، و آن زخمى است كه حربه مقدار كمى در گوشت فرو رود و خون درآيد، چه كم باشد يا زياد، و جريان خون چه كم باشد يا زياد حكم داميه را عوض نمى‌كند، و ديه آن دو شتر است.

٣- مُتلاحِمَه، و آن زخمى است كه حربه گوشت را پاره كند امّا نه به حدّى كه به مرتبه سَمْحاق كه مرتبه چهارم است برسد، و ديه آن سه شتر مى‌باشد، و زخم باضِعَة نيز