فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٦٥ - تعريف قتل بالتسبيب

٢٤- خلاصه، مرتكب بايد واجد شرائط تكليف از عقل، بلوغ، قدرت؛ و شروط تنجّز تكليف از علم در شرائط و موانع علميّه و نبودن اضطرار، و اكراه، خطاء، فراموشى، و نبود تكليف اهمّ مزاحم با تكليف فعلى، به بيانى كه در جلد اوّل، صفحات ١٢ تا ١٥ ذكر گرديده، و نيز شبهات موضوعيّه يا حكميّه در كار نباشد؛ بلى اگر تعزير در نابالغ و ديوانه تأثير داشته باشد حاكم بايد آنها را تأديب نمايد.

پنجم- اقسام قتل به لحاظ صدورش از فاعل:

اقسام قتل به لحاظ صدور آن از فاعل عبارتند از: ١- قتل بالمباشره، ٢- قتل بالتسبيب.

اول- قتل بالمباشره:

تعريف قتل بالمباشره:

٢٥- مباشرت اعم از اين است كه قاتل يا هر جانى ديگر، جنايت را بدون آلت و با دستان خود انجام دهد، مثلًا با دست خود گلوى كسى را فشار دهد تا خفه شود و يا با مشت و لگد او را از پاى درآورد، يا با ابزارى مثل تيرانداختن و امثال آن، يا با كارد و خنجر كسى را بكشد يا سر از بدنش جدا نمايد، يا هر كار ديگرى كه عرف قتل را به آن واسطه به قاتل استناد دهد، و قاتل نتواند با توجيه و تأويل خود را تبرئه نمايد مانند انداختن در آتش و دريا و پرت كردن از كوه بلند و امثال اين واسطه‌هايى كه با وجود آن وسائط عرف وى را قاتل مى‌شناسد نه آتش و يا آب دريا و يا سنگ كوه را.

دوم- قتل بالتسبيب:

تعريف قتل بالتسبيب:

٢٦- قتل بالتسبيت آن است كه مثلًا انسان به گونه‌اى سبب كشته شدن كسى شود يعنى كار ى كه باعث مرگ كسى است انجام دهد كه اگر آن را انجام نمى‌داد آن شخص كشته نمى‌شد، و در قتل تسبيبى چند صورت متصوّر مى‌شود: ١- منفرد باشد، ٢- جانى منضم به مباشرت انسان ديگر باشد، ٣- جانى منضم به مباشرت حيوانى باشد.