فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٢٩٧ - شرط چهارم - جانى عاقل باشد

مثل مادرِ مادر و جدّ مادر به خاطر كشتن فرزندش كشته مى‌شود.

٧٣- اگر دو نفر مرد بر سر كودكى نزاع كنند و هركدام مدَّعى‌ فرزندى او براى خودش شود، آنگاه قبل از تمسك به قرعه و معلوم كردن اينكه از كداميك است يكى از آن دو نفر كودك را به قتل برساند قصاص نمى‌شود- چون احتمال دارد فرزند خودش باشد- و اگر با هم او را به قتل برسانند بنابر اقوى آن كسى كه به قيد قرعه پدر نيست قصاص مى‌شود؛ و اگر هر دو مدَّعى‌ بودند لكن يكى از آن دو از ادّعاءاش برگردد و سپس هر دو آن كودك را به قتل برسانند قصاص متوجه آن كسى است كه از ادّعاء پدر بودن خود براى آن فرزند برگشته است البته مقدار ديه‌اى كه از جنايتش بيشتر است را بايد به او رد كنند بعد او را قصاص كنند؛ و اما شريك جرمش كه از قصاص معاف شده بايد نصف ديه آن كودك را به ورثه‌اش بدهد؛ و اما اگر كسى كه از ادعاء پدر بودنش نسبت به آن بچه برگشته، به تنهايى كودك را به قتل برساند قصاص مختص به همان مى‌شود؛ ولى اگر آن ديگرى كه همچنان مدَّعى‌ پدر بودن خود نسبت به كودك است او را به قتل برساند او قصاص نمى‌شود- چون مدَّعى‌ پدر بودن است-؛ و در فرضى كه هر دو از ادّعاء پدر بودن برگردند و با هم كودك را بكشند وارث مى‌تواند بعد از پرداخت خون‌بهاى يك انسان به آنها هر دو را به قصاص اعدام كند؛ و همچنين است اگر هر دو يا يكى از آن دو بعد از كشتن كودك از ادّعاء پدر بودن خود برگردد، بلكه ظاهراً كسى كه از ادعاء پدر بودنش برگشته و قرعه او را پدر مقتول معرفى كرده است همين حكم را دارد چه ديگرى بر ادّعاءاش باقى باشد يا او نيز برگردد. ٧٤- اگر مردى زوجه خود را به قتل برساند بنابر اصحّ فرزندان آن زن حتّى فرزندانى كه از خود آن مرد هستند مى‌توانند از پدر خود قصاص بگيرند.

شرط چهارم- جانى عاقل باشد:

٧٥- قاتل عاقل باشد بنابر اين قاتلى كه فعلًا ديوانه است كشته نمى‌شود خواه در حال جنونش مرتكب قتل شده باشد و يا قبل از آن؛ بلى پرداخت خون‌بهاى آن مقتول‌