فقرات فقهيه - شريفي اشکوري، الياس - الصفحة ٥٢ - پنجم - شهادت به استفاضه و شياع
پيدا كنند.[١]
٦٨- مواردى كه شهادت زنان به تنهايى و بدون ضميمه مردان قبول است، با كمتر از چهار نفر زن قبول نيست؛ مگر شهادت يك زن بدون سوگند در يك چهارم ميراث نوزادى كه گريه او پس از تولّدش شنيده شده و نيز شهادت يك زن در يك چهارم وصيّت و شهادت دو زن در نصف آن مال و سه زن در سه چهارم آن و چهار زن در همه آن مال قبول است، و در اين مسأله مرد واحد ملحق به زن نيست و با شهادت او چيزى از امور مذكوره ثابت نمىشود.
٦٩- هرگاه زن ادعاء نمايد شوهر ندارد حرفش قبول است، و همچنين هرگاه زن مطلقه مدَّعى شود عدّهاش پايان پذيرفته حرفش قبول است؛ مگر ادعايش مخالف عادت بين زنان باشد كه در اين فرض نياز به شهادت زنان دارد، كه آنها شهادت بدهند كه گفتارش صحيح است.
پنجم- شهادت به استفاضه و شياع:
٧٠- امورى كه به شياع و استفاضه ثابت مىشوند عبارتند از: ١- نسب به شياع و استفاضه كه عادتاً مفيد علم باشد ثابت مىشود و در اين امر اشتهار در بلد كافى مىباشد، ٢- مردن شخصى، ٣- ملك مطلق، ٤- وقف و صدقات، ٥- نكاح، ٦- آزادى و بندگى- فعلًا موضوعيت ندارد، ٧- ولايت از طرف امام، و اعلميّت مجتهد و قاضى، ٨- عزل قاضى، ٩- ولاء عتق، ١٠- رضاع، ١١- ضرر رسانيدن به زن، ١٢- تعديل گواه، يعنى گواهى دادن به عدالت شهود به سبب شياع، ١٣- جرح كردن گواه يعنى گواهى دادن به فسق شهود به سبب شياع، ١٤- مسلمان بودن، ١٥- كافر بودن، ١٦- رشيد بودن، ١٧- سفيه بودن، ١٨- حامله بودن، ١٩- زاييدن، ٢٠- وصايت، ٢١- آزاد بودن، ٢٢- تهمت به اينكه شخصى ديگرى را كشته است، ٢٣- غصب
[١] - در فروض مذكوره اگر مردان شرعاً بتوانند با نظر و مشاهده اطلاع پيدا كنند، شهادت دو مرد به تنهايى و يا يك مرد با دو زن قبول مىباشد.