مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٠٧ - آشنایی با قرآن (١٢)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٤٠٧
میفرماید: ]این آیه [قویترین دلیلها و شکنندهترین حجتهای الهی ]است.[ خدا با این کلمه حجت را تمام کرده که هیچ وقت کرمش را وسیله و عذری قرار ندهیم. وَ اَقْطَعُ مُغْتَرٍّ مَعْذِرَةً. این آیه عذر هر مغروری را از همه جا بیشتر قطع کرده. یا اَیهَا الاِْنْسانُ ما جَرَّأک عَلی ذَنْبِک. ای انسان! چه چیز تو را این قدر جری کرده بر گناهت؟! وَ ما غَرَّک بِرَبِّک، وَ ما آنَسَک بِهَلَکةِ نَفْسِک. چه چیز تو را به پروردگارت مغرور کرده؟! چقدر خوشت میآید خودت را هلاک کنی و تباه کنی! اَما مِنْ دائِک بُلولٌ، اَمْ لَیسَ مِنْ نَوْمَتِک یقَظَةٌ. آیا این درد تو دوایی ندارد؟! این خواب تو بیداری ندارد؟!
اَما تَرْحَمُ مِنْ نَفْسِک ما تَرْحَمُ مِنْ غَیرِک. چرا دلت به حال خودت نمیسوزد؟! چرا در زمینه اموری که برای دیگران رخ میدهد دلسوزی میکنی، ولی دلت به حال خودت نمیسوزد؟! اَوْ تَرَی الْـمُبْتَلی بِاَلَمٍ یمِضُّ جَسَدَهُ فَتَبْکی رَحْمَةً لَهُ، فَما صَبَّرَک عَلی دائِک. اگر آدم بیچارهای را ببینی که دچار بیماری و درد و ناراحتی است، به حال او گریه میکنی، پس چرا به حال خودت گریه نمیکنی؟! تو خودت گاهی بدتر از او گرفتار هستی و به حال خودت گریه نمیکنی. فَما صَبَّرَک عَلی دائِک. چقدر به درد خودت صبور هستی! وَ جَلَّدَک بِمُصابِک. چرا تجلّد داری؟! (تجلّد به معنای صبر و به روی خود نیاوردن است.) وَ عَزّاک عَنِ الْبُکاءِ عَلی نَفْسِک وَ هِی اَعَزُّ الاَْنْفُسِ عَلَیک. چه چیز تو را منع کرده است از این که بر خودت بگریی در حالی که خودت را از هر کس دیگری بیشتر دوست داری؟! وَ کیفَ لایوقِظُک خَوْفُ بَیاتِ نِقْمَةٍ وَ قَدْ تَوَرَّطْتَ بِمَعاصیهِ مَدارِجَ سَطَواتِهِ فَتَداوَ مِنْ داءِ الْفَتْرَةِ فی قَلْبِک بِعَزیمَـةٍ وَ مِنْ کرَی الْغَفْلَةِ فی ناظِرِک بِیقَظَةٍ وَ کنْ لِلّهِ مُطیعآ وَ بِذِکرِهِ آنِسآ وَ تَمَـثَّلْ فی حالِ تَوَلّیک عَنْهُ اِقْبالَهُ عَلَیک... خطبه مفصلی است که اگر بخواهیم همهاش را بخوانیم یکی دو ساعت طول میکشد[١] ، ولی همه خطبه در این زمینه است که هیچ وقت نباید کرم الهی سبب این شود که انسان مغرور شود و بعد به واسطه این غرورش امر الهی را اطاعت نکند؛ اوامر الهی را ندیده بگیرد و نواهی الهی را نشنیده بگیرد، به بهانه اینکه مولا کریم است. پس این یک وسوسه شیطانی بیش نیست.
ذکر مصیبتی از اباعبدالله (ع)
به مناسبت اینکه ایام مصیبت نزدیک است، در این روزها حتما باید یادی هم از وجود مقدس اباعبدالله (ع) بشود. اگر بنا بود که اعتماد و رجاء به کرم الهی علت عمل نکردن باشد، آیا ما بیشتر کرم الهی را میشناسیم یا ائمه اطهار؟ آیا آنها بیشتر به کرم الهی و رحمت الهی پی بردهاند یا
[١] . [در جلسه بعد استاد درباره این خطبه توضیح بیشتری میدهند.]