مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢١٥ - آشنایی با قرآن (١١)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٢١٥
نوع تناقض وجود ندارد، حتی در همین آیات سوره دهر؟ از یک طرف از این نعمتهای بهشتی از باغ و جامههای حریر و سُندُس و استبرق و ولدان مخلّدون بحث کرده است و از طرف دیگر این بیانات با جملهای تمام میشود که ممکن است کسی بگوید اصلا این جمله با همه آنچه قبلا گفته شده است نقیض و ضد است. آن جمله این است که بعد از اینکه این همه نعمتهای بهشتی یاد میشود میفرماید: وَ سَقیهُمْ رَبُّهُمْ شَرابآ طَهورآ. و خدای متعال و پروردگار اینها به اینها آشامانید[١] شرابی[٢] طهور[٣] .
معنی طهور
طهور از ماده طهارت است. طهارت یعنی پاکیزگی. طاهر که صیغه اسم فاعل است یعنی پاکیزه. طهور یعنی پاکیزهکننده که البته پاکیزهکننده باید پاک هم باشد تا پاکیزهکننده باشد. مثلا شما میگویید لباس یا دست من طاهر است، ولی در مورد آب میگویید طهور است. آب، طاهر هم هست ولی آبِ طاهر طهور هم هست یعنی نه تنها خودش پاک است، پاککننده هم هست. همه چیزهایی که یک خصلت پاککنندگی دارند ]طهور نامیده میشوند.[ آب یک خصلت پاککنندگی کاملی دارد، بعضی چیزهای دیگر هم ما داریم که خصلت پاککنندگی دارند ولی نسبت به بعضی از امور، نه نسبت به همه چیز، مثل خاک. خاک هم پاککننده است اما نه اینکه اگر لباس نجس شد خاک به آن بمالیم پاک میکند، بلکه اگر ته کفش مثلا نجس باشد و روی خاک راه برویم آن را پاک میکند. یا در بعضی از نجاسات شرط پاک شدنش این است که با خاک هم خاکمال بشود یعنی آن هم خصلتی از پاککنندگی دارد و لهذا پیغمبر اکرم فرمود: جُعِلَتْ لِی الاَْرْضُ مَسْجِدآ وَ طَهورآ برای من (یعنی در شریعت من) زمین هم مسجد قرار داده شده ]و هم پاککننده.[ یعنی تمام زمین معبد است؛ یعنی در شریعت من شرط صحت یک عبادت، مثلا نماز، این نیست که در معبد خاص مثلا مسجد خوانده شود. میبینید در ادیان دیگر معبد اختصاص دارد به یک جای معین و در غیر آنجا نمیشود عبادت کرد. ولی در اسلام همه جای زمین معبد و مسجد است. البته در جاهایی که به مسجد اختصاص میدهند نماز ثواب بیشتری دارد نه اینکه نماز در غیر مسجد درست نیست. نمازِ در مسجد چون در جایی است که جمع آن را معبد قرار دادهاند ثوابش بیشتر میشود و به همین دلیل اگر مسجدِ مثلا خانه باشد ثوابش بیشتر است از اتاقی که به عنوان مسجد
[١] . یعنی میآشاماند یا آشامانیده است؛ بهشت است، از نظر خداوند امر گذشته و آینده یكی است.
[٢] . شراب یعنی آشامیدنی. اصلا خود كلمه «شراب» در اصل یعنی نوشیدنی. در فارسی بیشتر به خمر، این شرابمسكر و نوع خاص شراب «شراب» گفته میشود.
[٣] . در جلسه گذشته هم اشاره كردم ولی حق بود كه به تفصیل بیشتر میگفتم.