مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٧٧ - آشنایی با قران (١٠)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ٧٧
بزرگ میکند و روز را کوچک، و یک وقت ایندو را برابر میکند. این گردش ایام و لیل و نهار و خورشید و ماه و زمین همه به دست قدرت اوست. عَلِمَ اَنْ لَنْ تُحْصوهُ خدا دانسته است و میداند که شما قدرت ندارید که وقت را دقیقآ اندازهگیری کنید.
فَتابَ عَلَیکمْ پس خدا بر شما توبه کرده است، خدا به شما بازگشت کرده است.
کلمه توبه، هم در مورد بنده به کار میرود و هم در مورد خدا : توبوا اِلَی الله[١] . اِنَّ اللهَ تَوّابٌ رَحیمٌ[٢] .معنای «شما توبه کنید (یعنی بازگشت کنید) به سوی خدا» بازگشت از معصیت و روآوردن به طاعت است. توبه یعنی بازگشت از معصیت و قهرآ رو آوردن به طرف خدا. این، توبه بنده است. توبه خدا چیست؟ توبه خدا همانی است که بعد از توبه بنده صورت میگیرد؛ یعنی شما به سوی خدا بازگردید، خدا هم رحمت خود را به شما باز میگرداند و آثار سوء گناهان را از شما سلب میفرماید. اینجا هم «تابَ عَلَیکمْ» یعنی خدا تبعات بدی را که ممکن است چنین کاری داشته باشد برداشته است یعنی برایتان عیبی ندارد.
فَاقْرَؤُا ما تَیسَّرَ مِنَ الْقُرْانِ. نمیگوید بخوابید، لزومی ندارد شبخیزی کنید؛ بلکه میگوید هرمقداری که برایتان ممکن است. عَلِمَ اَنْ سَیکونُ مِنْکمْ مَرْضی خدا میداند و دانسته است که در آینده از شما مریضان خواهند بود. وَ اخَرونَ یضْرِبونَ فِی الاَْرْضِ و گروه دیگری خواهند بود که در زمین ضربِ در زمین (پا به زمین) میزنند. «پا به زمین میزنند» در زبان عربی کنایه از راه رفتن روی زمین و کنایه از مسافرت کردن است. خواهند بود از شما گروهی که مسافرت میکنند، و در حال مسافرت ]برنامه عادی زندگی مختل میشود، لذا [شما میبینید به ما گفتهاند در مسافرت حتی نماز فریضه چهار رکعتی را دو رکعت بخوانید؛ خداوند تخفیف میدهد. وَ اخَرونَ یضْرِبونَ فِی الاَْرْضِ یبْتَغونَ مِنْ فَضْلِ اللهِ و گروه دیگری هستند که در زمین مسافرت میکنند، و طلب میکنند از فضل الهی. میدانید که قرآن کسب و کار را مقدس و محترم و عبادت میشمارد. اسم این را گذاشته است طلب فضل الهی؛ یعنی چون شما در طلب معاش خودتان هستید، در دنبال فضل الهی هستید، از خداوند فضل و لطف و مرحمت میخواهید، روزی میخواهید. و باید هم یک نفر مسلمان دنبال روزی خودش باشد.
وَ اخَرونَ یقاتِلونَ فی سَبیلِ اللهِ خدا میداند که در آینده گروههای دیگر هستند که سفرهای جنگی دارند، در حال جنگ هستند و کسانی که در حال جنگ هستند انجام این کارها در این حد که شما خود را ملتزم کردهاید مشکل است. فَاقْرَؤُا ما تَیسَّرَ مِنْهُ بار دیگر تکرار میکند: بنابراین