تازه یک جوان بیست ساله بودم. در مسجد جمعه یک جا همان جلوی آن ایوانی که ایشان نماز می‌خواند نشسته بودم، دیدم دو نفر با همدیگر صحبت می‌کنند. یکی از آندو ـ که معلوم بود از شهرستان به تهران آمده ـ به دیگری گفت: ما چند سال که در این شهر بودیم اگر هیچ استفاده‌ای نکردیم ولی توحیدی از این مرد آموختیم. (همیشه فکر می‌کنم این چقدر خوب است برای انسان که بتواند لااقل یک نفر را احیا و زنده کند!) بعد هم روزی همین جور پرسان پرسان رفتم منزل مرحوم شاه‌آبادی که پشت مسجد جمعه بود. در آنجا مثل یک جلسه درسی بود و عده زیادی طلبه پای درسش نشسته بودند. همین آیه را داشت معنی می‌کرد. سرّ این جمله را بیان می‌کرد که : وَ اَمّا مَنْ خَفَّتْ مَوازینُهُ. فَاُمُّهُ هاوِیةٌ. می‌گفت چرا می‌گوید: فَاُمُّهُ هاوِیةٌ این آدمِ سبک وزنِ سبک عمل مادرش آن سقوط‌گاه است؟ می‌گفت: عرب از آن جهت مادر را «اُمّ» می‌گوید که مقصد بچه است. آیه می‌خواهد بگوید که این اگر به جهنم سقوط می‌کند این جهنم همان مقصدی است که در تمام عمر اصلا به همین سو می‌رفته، مقصدش بوده و به این سو حرکت می‌کرده، حالا به مادر خودش دارد می‌رسد، فرزند همین مادر است، به دامن مادر خودش فرود می‌آید.

وَ ما اَدْریک ماهِیهْ. آنجا فرمود: وَ ما اَدْریک مَا الْقارِعَةُ. اینجا نیز تا اسم هاویه را برد ]می‌فرماید: وَ ما اَدْریک ماهِیهْ.[ هاویه به معنای سقوط‌کننده است. اینجا محل سقوط را سقوط‌کننده بیان می‌کند. این به اعتبار این است که خود این شخص کأ نّه با محل خودش متحد و یکی است، یعنی سقوط‌کننده و محل سقوط هردو یک چیز هستند یعنی خودش عین جهنم شده است. وَ ما اَدْریک ماهِیهْ تو چه می‌دانی آن هاویه چیست! همین قدر می‌گوییم: نارٌ حامِیةٌ آتشی سوزان.