و از آن لذت ببرد، شنیدن هم همین طور است که آوازی را بشنود و از آن لذت ببرد. همه اینها در ذات خودش نباید وجود داشته باشد ولی چون در دنیا به قول آنها نور و ظلمت، خوب و بد با یکدیگر آمیخته است چاره‌ای نیست، به آخرت که رفتیم، دیگر در آخرت که اینها نباید وجود داشته باشد، در بهشت نباید صحبت از خوردن و نوشیدن و لذت جنسی و لذت نظر و لذت شنوایی باشد چون فرض این است که همه اینها بد است، وقتی که بد است اصلا نباید وجود داشته باشد. در دنیا هم اگر کسی بخواهد به مقام قدس برسد باید تا آخرین حد ممکن از این پلیدیها احتراز کند. در میان آنها یکی که لااقل به عقیده آنها ممکن‌الاحتراز است مسئله لذت جنسی است که انسان در عمرش اساسآ با جنس مخالف تماس نگرفته و او را لمس نکرده باشد. اگر این طور باشد قهرآ در دنیا معنای مقدس زیستن یک مفهوم خاص پیدا می‌کند، بهشت هم باید منحصر به لذات روحانی باشد و اگر لذت جسمانی در آن باشد نقص آن است، زیرا آن حیوانیت و پستی است و این پستیها نباید آنجا وجود داشته باشد. این یک طرز تفکر.

ناسازگاری این طرز تفکر با توحید

ولی اگر انسان قدری فکر کند می‌فهمد که این طرز تفکر یک ذره با توحید سازگار نیست و شرک‌آمیز است چگونه هم! از نظر ما که قائل هستیم به خدای واحد علیم حکیم و اینکه وجود هیچ ذره‌ای در عالم بیهوده نیست، چنین چیزی امکان ندارد و هیچ چیزی در عالم «بد» به آن معنا که اصلا نباید باشد و از اول نباید خلق بشود نیست، به این معنا بدی نداریم و اگر بدی باشد اصلا با حکمت خدا منافات دارد. در سوره مُلک خواندیم:

اَلَّذی خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیوةَ لِیبْلُوَکمْ أیکمْ أحْسَنُ عَمَلا وَ هُوَ الْعَزیزُ الْغَفورُ . الَّذی خَلَقَ سَبْعَ سَمواتٍ طِباقآ ما تَری فی خَلْقِ الرَّحْمنِ مِنْ تَفاوُتٍ فَارْجِعِ الْبَصَرَ هَلْ تَری مِنْ فُطورٍ . ثُمَّ ارْجِعِ الْبَصَرَ کرَّتَینِ ینْقَلِبْ إلَیک الْبَصَرُ خاسِئآ وَ هُوَ حَسیرٌ[١] .

در آیه دیگر قرآن می‌خوانیم: اَلَّذی اَحْسَنَ کلَّ شَیءٍ خَلَقَهُ[٢] هر چه را که آفریده نیک آفریده است.

[١] . ملك / ٢ ـ ٤.

[٢] . سجده / ٧.