تحقیر کردن و آزار رساندن به دیگران فقط به این دلیل که «من پول دارم») ]مطرح است، [ولی در این سوره یک نوع عمل ظالمانه‌ای که بعضی از کاسبکارها انجام می‌دهند و نام آن «تطفیف»[١] است ]مطرح است.[

توضیح معنای «تطفیف»

در گذشته معاملات، جنسی بوده[٢] به این صورت که وقتی شخصی می‌رفت پیش دکاندار، جنس می‌برد و جنس می‌گرفت. (مثلا یک مقدار گندم یا جو می‌برد و در مقابلش یک مقدار قند یا چای یا برنج می‌گرفت.) آنوقت این مغازه‌دار دو کار می‌کرد: یکی این که جنس او را وزن یا کیل می‌کرد و تحویل می‌گرفت و دیگر این که جنس خودش را به او تحویل می‌داد. قرآن گروهی را که وقتی جنسی را به نفع خودشان کیل یا وزن می‌کنند تمام و کمال می‌گیرند ولی وقتی جنس خودشان را به مردم می‌دهند کم می‌گذارند[٣] ، به شدت مورد حمله قرار می‌دهد ]چون این کار [خیانت در کسب و کاسبی است[٤] .

خود قرآن «تطفیف» را تفسیر و تشریح می‌کند، می‌فرماید: وَیلٌ لِلْمُطَفِّفینَ. وای به حال کم فروشان! وای به حال کسانی که کالای خودشان را که به دیگران می‌دهند کم می‌گذارند! الَّذینَ اِذَا اکتالوا عَلَی النّاسِ یسْتَوْفونَ. کسانی که وقتی کیل می‌کنند بر مردم (یعنی وقتی مال مردم را برای خودشان می‌گیرند) به تمام و کمال می‌گیرند و استیفا می‌کنند. وَ اِذا کالوهُمْ اَوْ وَزَنوهُمْ یخْسِرونَ. ولی وقتی جنس خودشان را کیل یا وزن می‌کنند[٥] ، کم می‌گذارند.

بعد می‌فرماید: اَلایظُنُّ اُولئِک اَنَّهُمْ مَبْعوثونَ. نفرموده: «اَلایعْلَمُ اُولئِک اَنَّهُمْ مَبْعوثونَ» (آیا نمی‌دانند که مبعوث می‌شوند؟!) بلکه فرموده: آیا اینها حتی گمان نمی‌برند که مبعوث می‌شوند؟! یعنی یقین پیشکش، آیا گمانش را هم ندارند؟! یعنی اگر انسان گمان حشر را هم داشته باشد احتیاط می‌کند. (مشخِّص اصلی قیامت، میزان است و تمام قیامت بر کاکل میزان و ترازوی عدل

[١] . تطفیف یعنی كم فروشی به معنای تمام‌گیری و كم دِهی. این معنی از خود آیات معلوم می‌شود.