مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٠٧ - آشنایی با قران (١٠)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ١٠٧
نمیشود، به عهده من. بعد برخاست و به منزل ولید رفت و خودش را خیلی به حالت غمناک گرفت. ولید گفت: چیست برادرزاده، خیلی ناراحتی! گفت: چطور من میتوانم ناراحت نباشم؟! ببین قریش چه میگویند، میگویند تو هم از آن طرف رفتی. چه میخواهی که نداری و ما به تو بدهیم؟ در حالی که خودش میدانست که او مرد بسیار ثروتمندی است. بعد به دروغ به او گفت : معلوم میشود که تو را تطمیع کردهاند. او جواب داد:آیا آنها که از فقیرترین مردم هستند و خودشان نان ندارند که بخورند، من را تطمیع کردهاند؟! من با این ثروت بادآوردهای که دارم چه احتیاجی دارم، این حرفها چیست که میزنی؟! گفت: بالاخره حالا دارند درباره تو چنین حرفی میزنند، اگر چنین نیست بیا در حضور اینها اعلام کن.
سخن ولید در باره کار پیامبر(ع)
ولید در یک وقت دیگری آمد در مجمع قریش، حرفش را تکرار کرد و گفت: من میگویم این حرفهایی که شما میزنید هیچ کدام قابل قبول نیست. حرفی بزنید که قابل قبول باشد. به او گفتند : پس چه بگوییم؟ آخر یک حرفی باید بزنیم. اینجاست که قرآن به تفصیل نقل میکند (بعد، از رو جمله به جمله میخوانیم). کمی فکر کرد و در خودش فرو رفت و حرفهایش را حساب کرد و پس و پیشِ حرفهایش را اندازه گرفت که چه بگویم، باز به فکر فرو رفت و پیدرپی چهره خودش را درهم میکشید و با گوشه چشم به این طرف و آن طرف نگاه میکرد و آخر که خیلی فکر کرد گفت که به عقیده من نوعی جادوست. (مقصودش این بود که اگر ما این را جادو بدانیم بهتر میتوانیم توجیه کنیم.) گفتند: به چه دلیل ما میتوانیم این حرف را بزنیم؟ گفت: به دلیل قدرت خارقالعادهای که دارد. شما میگویید این آدم دیوانه است. حرف دیوانه که اینقدر نمیتواند در مردم اثر داشته باشد. میگویید کاهن است. کاهن یک آدم غیبگو است، غیبگویی میکند ولی او که نمیتواند یک کار خارقالعادهای انجام بدهد. آن که کار خارقالعاده انجام میدهد که میان زن و شوهر، پدر و پسر، دوست و دوست تفرقه میاندازد، با یک قدرت خارقالعادهای افرادی را از جایی به جایی میکشد، کار او به جادو شبیهتر است: اِنْ هذا اِلّا سِحْرٌ یؤْثَرُ. جادو هم یک امری است یادگرفتنی. ممکن است کار جادو کردن را از جایی یاد گرفته باشد.
با این جمله شاید باز حرف او نسبت به حرفهای دیگران برای فریب دادن مردم اثر بیشتری داشت. اما این یک امر موقت است، چرا؟ چون جادو یک نوع تأثیری است که روی نفوس معین صورت میگیرد. حالا ماهیت جادو چیست؟ قدر مسلّم این است که جادو در یک حدی که افرادی را بتوانند با یک نیروی روحی تحت تأثیر قرار بدهند یا خیال آنها را تحت تأثیر خودشان قرار بدهند، چنین چیزی در دنیا وجود دارد. ولی جادو حداکثرِ کارش این است که یک فرد معینی