سوزانده، زن و مرد و بچه همه را آتش زده، لشکر کشی کردند و آمدند و ذونواس را از بین بردند و یمن را برای مدتی احتلال[١] کردند. آن سرداری که اول آمد آنجا را گرفت اسمش «اَریاط» بود.

بعد فرد دیگری به نام «ابرهه» که زیردست او بود علیه وی کودتا کرد و قدرت را به دست گرفت. آمد در همین صنعای فعلی ـ که الان مرکز یمن شمالی[٢] و از شهرهای خیلی قدیمی است ـ یک کلیسای خیلی مجللی تأسیس کرد و مردم را دعوت می‌کرد که به آنجا بیایند. به فکر افتاد که بیاید مشرکین مکه و مردم حجاز را مسیحی کند و آنها به این کلیسا بیایند. البته نوشته‌اند که در اینجا مطامع مادی هم داشت.

موقعیت کعبه مخصوصا از جنبه اقتصادی ممتاز بود، چون معبدی بود که از زمان ابراهیم (ع) احترام پیدا کرده بود. گو اینکه در آن وقت مشرکین آنجا را مرکز بتها قرار داده بودند ولی احترامش مربوط به سابق بود و برای همه مردم عرب محترم بود. ابرهه خیلی کوشش می‌کرد که مردم، مکه را رها کنند و به آنجا بیایند و مردم هم نمی‌آمدند؛ بر عکس، به طرف کعبه می‌آمدند. کم کم این قضیه پیچید که یک رقابت میان کعبه و مشرکین قریش که در مکه بودند از یک طرف و ابرهه و کلیسایی که در یمن ساخته بود از طرف دیگر وجود دارد. بعد دو سه تا قضیه هم واقع شد که اینها عصبانیت ابرهه را افزایش داد؛ تصمیم گرفت به مکه حمله کند و اساسا کعبه یعنی خانه ابراهیم و «اَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنّاس»[٣] را ویران کند[٤] . تا نزدیک مکه هم آمد. عربها آنجا مقداری مقاومت کردند، بعد درهم شکسته شدند. تا خودش را به نزدیک مکه رساند.

سال تولد حضرت رسول و دوره ریاست عبدالمطّلب بود؛ یعنی شریف مکه جناب عبدالمطّلب بود. عبدالمطّلب به مردم مکه دستور داد که مقاومت نکنید؛ چون واقعا هم برای اینها قابل مقاومت نبود. آنها خیلی قوی بودند. اینها را قرآن هم «اصحاب الفیل» نامیده، چون با فیل به جنگ مکه آمده بودند. بعضی از مورخین اروپایی گفته‌اند[٥] ابرهه خودش روی تخت روانی سوار بود که آن را بر دوش فیلها گذاشته بودند و گفته بود با این فیلها من می‌روم این خانه کعبه را ویران می‌کنم، زیر پای فیلش می‌کنم و از این حرفها. وقتی به نزدیک مکه رسید مقدمة الجیش‌اش آمدند و از اموال و مواشی مردم هر چه گیرشان می‌آمد غارت کردند و بردند، از جمله دویست شتر از

[١] . [اشغال]

[٢] . [اكنون یمن شمالی و یمن جنوبی متحد شده‌اند.]

[٣] . آل عمران / ٩٦.

[٤] . كعبه علی رغم اینكه در آن وقت بتخانه بود ولی در واقع یك معبدی بود كه بتها را در آنجا قرار داده بودند وبتخانه نبود، بلكه بزرگترین معبد عالم بود.

[٥] . روشن نیست كه روی چه مدركی گفته‌اند.