می‌گویند این تنوین علامت تفخیم و تعظیم است.) بعد یک مقداری این «نعیم» را وصف می‌کند : عَلَی الاَْرائِک ینْظُرونَ. بر سریرهایی هستند در حالی که نظر می‌کنند. «سریر» نشانه علوّ و ارتفاع است. وقتی کسی روی تخت می‌نشیند قهرا ارتفاع و چشم انداز بیشتری دارد، و لهذا بعد از کلمه اَرائِک، کلمه ینْظُرونَ آمده است؛ یعنی بر تختهایی (بر مقامهایی) که به آنها چشم انداز می‌دهد قرار گرفته‌اند و نگاه می‌کنند. در حدیث است که کمترین حد و کمترین منظره‌ای که می‌توانند در آن جهان مشاهده کنند به اندازه تمام دنیا و مافیهاست؛ این قدر، بینایی عظیم و عجیبی است!

تَعْرِفُ فی وُجوهِهِمْ نَضْرَةَ النَّعیمِ. در چهره‌شان، خرّمی سعادت و نعمت را می‌خوانی و می‌شناسی. یعنی این موفقیت عظیم، یک موفقیتی است که به چهره آنها که نگاه کنی، آن چهره خبر می‌دهد که در سرِّ ضمیر اینها چیست. یسْقَوْنَ مِنْ رَحیقٍ مَخْتومٍ. سیراب می‌شوند و آشامانیده می‌شوند از رحیقی سر به مُهر. «رحیق» شراب خالص را می‌گویند که در قرآن زیاد از آن نام برده شده؛ یعنی شرابی که هیچ یک از عوارضی که به موجب آنها شراب ممنوع شده، در آن وجود ندارد. «مختوم» یعنی سر به مهر. به قرینه آیات بعد، این شراب یک نوع آشامیدنی است که اختصاص به ابرار دارد.

خِتامُهُ مِسْک از پایان آن، بوی مشک استشمام می‌شود. وَ فی ذلِک فَلْیتَنافَسِ الْمُتَنافِسونَ. («تَنافُس» به معنای رقابت کردن چند نفر برای به دست آوردن یک چیز است.) می‌فرماید: اگر انسانها بخواهند با یکدیگر رقابت کنند، این همان چیزی است که باید برای آن رقابت کرد و کوشش کرد و آن را به دست آورد. وَ مِزاجُهُ مِنْ تَسْنیمٍ. این رحیق یک چاشنی‌ای هم از آب دیگری دارد که آن آب نامش «تسنیم» است. آن آب چه آبی است؟ عَینآ یشْرَبُ بِهَا الْمُقَرَّبونَ. تسنیم، چشمه و آبی است که از «رحیق» خیلی بالاتر و برتر است و مقربین فقط و فقط از این چشمه معنویت می‌نوشند. اینجا باز اختلاف مقربین و ابرار روشن است.

مقصود از رحیق و تسنیم

حال سؤال این است که آیا مقصود از «رحیق» و «تسنیم» که در اینجا به عنوان دو آشامیدنی از آنها یاد شده است، فقط آشامیدنیهای جسمانی است (در این که در آن عالم نعمتهای جسمانی وجود دارد شک و تردیدی نیست) یا این که اینها کنایه است؟ جواب این است که اینها کنایه است و این تعبیراتِ «آشامیدن» و «آشامیدنی» تعبیراتی است که در مورد امور معنوی و روحی هم به اندازه امور جسمانی و مادی به کار برده می‌شود.