کلّا اِذا بَلَغَتِ التَّراقِی. وَ قیلَ مَنْ راقٍ. وَظَنَّ اَنَّهُ الْفِراقُ. والْتَفَّتِ السّاقُ بِالسّاقِ. اِلی رَبِّک یوْمَئِذٍ الْمَساقُ. فَلاصَدَّقَ وَ لا صَلّی. وَ لکنْ کذَّبَ وَ تَوَلّی. ثُمَّ ذَهَبَ اِلی اَهْلِهِ یتَمَطّی. اَوْلی لَک فَاَوْلی. ثُمَّ اَوْلی لَک فَاَوْلی. اَیحْسَبُ الاِْنْسانُ اَنْ یتْرَک سُدًی. اَلَمْ یک نُطْفَةً مِنْ مَنِی یمْنی. ثُمَّ کانَ عَلَقَةً فَخَلَقَ فَسَوّی. فَجَعَلَ مِنْهُ الزَّوْجَینِ الذَّکرَ وَ الاُْنْثی. اَ لَیسَ ذلِک بِقادِرٍ عَلی اَنْ یحْیی الْمَوْتی[١] .

در دو سه آیه پیش این جمله‌ها را خواندیم: کلّا بَلْ تُحِبّونَ الْعاجِلَةَ وَ تَذَرونَ الاْخِرَةَ. خلاصه و روح مطلب این بود که محبت دنیای نقد چشم بصیرت انسان را کور می‌کند و به این جهت به عاقبت و به آخرت نمی‌اندیشد. بعد از سه چهار آیه کوتاه دیگر، حالا می‌رسیم به اینجا که این حالت غفلت، این حالت نابینایی و بی بصیرتی تا کی برای انسان ادامه پیدا می‌کند؟ حالت احتضار و جان دادن را ]بیان می‌کند[ که در آن وقت برای هرکس ـ هرکه باشد ـ ندامت و پشیمانی پیدا می‌شود ولی در وقتی است که ندامت و پشیمانی به حال انسان سود ندارد زیرا آن حالتی است که اگر هم انسان در آن حالت بخواهد توبه کند توبه او دیگر توبه و باز گشت نیست، دیگر فرصت و مهلتی در کار نیست، یک توبه اجباری می‌شود و توبه آن وقت ارزش دارد که واقعاً توبه و به اختیار باشد، نه

[١] .قیامة / ٢٦ ـ ٤٠.