لِیقولَ الَّذینَ فی قُلوبِهِمْ مَرَضٌ و برای اینکه بیمار دلان بگویند که حالا مقصود چیست؟ عدد نوزده دیگر برای چه؟ چه منظوری هست؟ این همان عاقبت است ؛ یعنی این، منظور اصلی نیست ولی منتهی به چنین جایی می‌شود. این چیزی است که در پایان خودش چنین حرفی را هم به دنبال خود دارد.

اضلال و هدایت الهی

آنوقت معنی اضلال و هدایت الهی هم در یک قسمتهایی همین است. خدا چیزی را برای هدایت مردم می‌فرستد ولی چون هدایت یک امر اجباری نیست (و اگر اجباری باشد هدایت نیست) بلکه امر اختیاری است، قهراً بعضی هم آن را اختیار نمی‌کنند و گمراه می‌شوند، اینجا می‌شود گفت که این برای هدایت مردم و برای گمراهی مردم فرستاده شد، یعنی هدایت عده‌ای از مردم غایت است و گمراهی عده دیگر عاقبت، که به آن منتهی می‌شود ؛ و لهذا می‌فرماید : کذلِک یضِلُّ اللهُ مَنْ یشاءُ وَ یهدی مَنْ یشاءُ. اینچنین خدا گمراه می‌کند هر که را بخواهد و هدایت می‌کند هرکه را بخواهد، یعنی نظام هدایت و ضلالت به این شکل پیدا می‌شود که یک مطلبی طرح می‌شود، عده‌ای از آن حسن استفاده می‌کنند، این می‌شود هدایت الهی، و عده‌ای از آن سوء استفاده می‌کنند، این می‌شود ضلالت الهی.

چون اینجا صحبت عدد ١٩ به میان آمده قرآن می‌گوید شما خیال نکنید که اگر ما گفتیم [١٩] یعنی مأمورین الهی همین نوزده هستند. این «نوزده» که ما گفتیم (قرآن توضیح نمی‌دهد نوزده شعبه است، نوزده شأن است، چیست) این قدر بدانید که جنود و سپاه پروردگار را غیر از خودش کسی نمی‌داند . معنایش این است که تمام ذرات زمین و آسمان جنود او هستند. پس اینکه ما می‌گوییم نوزده تا، نه خیال کنید ما فقط نوزده مأمور و نوزده نگهبان داریم، بلکه تمام ذرات عالم وجود جنود و سپاهیان و مأمورین ما هستند: وَ ما یعْلَمُ جُنودَ رَبِّک اِلّا هُوَ اطلاع ندارد بر سپاهیان پروردگار تو مگر خود او؛ چون آن سپاهیان محدود به حدی نیست، غیر متناهی است و جز ذات او هیچ ذاتی نمی‌تواند بر جنود او احاطه پیدا کند. بنابراین اگر کسی هم احاطه پیدا کند باز به احاطه دادن پروردگار است .

وَ ما هِی اِلّا ذِکری لِلْبَشَرِ. نیست این (یا اینها، این آیات) مگر مایه بیداری و تنبّهی برای بشر. از اینها که ما بیان کردیم شما باید استفاده تذکر و تنبه بکنید.

ایام مصیبت است، تیمّناً و تبرّکاً و توسّلاً ذکر مصیبتی می‌کنیم.

امروز به حسب تقویم اول ماه صفر بود که فردا می‌شود دوم ماه صفر. بر حسب آنچه ارباب