مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٢٣ - آشنایی با قران (١٠)
مجموعه آثار اسـتاد شهید مطـهری، جلد ٢٨، ص: ١٢٣
غلبه میکنند.
و اما از جهت اینکه چرا خود عدد، نوزده تا شد و هجده تا یا بیست تا نشد؟ میفرماید: وَ ما جَعَلْنا عِدَّتَهُمْ اِلّا فِتْنَةً لِلَّذینَ کفَروا: و ما قرار ندادیم (یعنی اطلاع آن را در قرآن قرار ندادیم، یعنی آن را در قرآن ذکر نکردیم) ؛ و ما آن را بیان نکردیم و در قرآن عدد را ثبت نکردیم مگر اینکه برای کافران سبب یک نوع فتنه است. (فتنه یعنی هر چیزی که انسان را در یک نوع آزمایش قرار بدهد.) سبب یقین اهل کتاب میشود. این امر برای اهل کتاب یک قرینه است بر صدق این پیغمبر، یعنی اینها وقتی که با خودشان میاندیشند، میگویند یک پیغمبر امّی از مردم مکه و بی خبر از آنچه که در کتب آسمانی هست و از آن راه چنین اطلاعی ندارد، در کتاب او عین آن عدد آمده است؛ برای آنها یقین حاصل میشود که این کتاب از همان مبدئی آمده که آن کتابها آمده است. لِیسْتَیقِنَ الَّذینَ اُوتُوا الْکتابَ وَ یزْدادَ الَّذینَ امَنوا ایماناً به دلیل اینکه برای اهل کتاب موجب یقین و برای اهل ایمان موجب ازدیاد ایمانشان می شود. وقتی که این مطلب در میان اهل کتاب میپیچد که او این را از کجا کشف کرد و دانست، پس حتماً با همان مبادی ارتباط دارد که آن کتابهای دیگر از آنجا نازل شده است، سبب ازدیاد ایمان اهل ایمان میشود. وَ لایرْتابَ الَّذینَ اُوتُوا الْکتابَ وَ الْمُؤْمِنونَ. نه اهل کتاب و نه اهل ایمان، دیگر نمیتوانند ریبی در این جهت به خود راه بدهند.
وَ لِیقولَ الَّذینَ فی قُلوبِهِمْ مَرَضٌ وَ الْکافِرونَ ماذا اَرادَ اللهُ بِهذا مَثَلاً.
مفسرین، اینجا یک جمله ادبی گفتهاند که باید آن را عرض کنم. کلمه «لـ ِ » که به معنی «برای» است، میگویند گاهی برای غایت استعمال میشود و گاهی برای عاقبت. فرق غایت و عاقبت این است که یک چیزی که ساخته میشود، یک وقت از اول که این را میسازند برای فلان نتیجه میسازند یعنی آن نتیجه را برای آن درنظر گرفتهاند و این شیء را میسازند. آن را غایت این شیء میگویند. عاقبت آن است که این شیء در نهایت امر به آن منتهی میشود ولی از اول این را برای آن نساختهاند. مثال: این خانه را برای چه ساختهاند؟ میگوییم: برای آنکه در آن بنشینند. در اینجا لام غایت (برای) به کار میرود. یک وقت از کسی که در مقام موعظه است ]میپرسند [این خانهها را برای چه میسازند؟ میگوید برای خراب شدن، یعنی عاقبتش خراب شدن است.
در حدیث است: لَهُ مَلَک ینادی کلَّ یوْمٍ: لِدوا لِلْمَوْتِ وَابْنوا لِلْخَرابِ فرشتهای هر روز ندا میکند که برای مردن بزایید و برای خراب شدن بسازید. فرشته میخواهد عاقبت را بگوید که بدانید زاییدن برای مردن نیست، ساختن هم برای خراب شدن نیست ولی عاقبت زاییدن مردن و عاقبت ساختن خراب شدن است. این را«لام عاقبت» میگویند که زیاد استعمال میشود.
اینجا ما سه مطلب داشتیم: این عدد را در قرآن بیان نکردیم مگر برای اینکه موجب یقین اهل کتاب بشود (این غایت است) و برای اینکه بر ایمان مؤمنین افزوده بشود (این هم غایت است) وَ