اعتقادات خاص شيعه اماميه كه آنان را از اهل سنت و جماعت ممتاز مى‌سازد، «امامت و ولايت» حضرت على (ع) و اولاد او كه ائمه معصومين (ع) باشند و «عصمت» انبياء و امامان و «تقيه» و «بداء» و «متعه» است. دربارۀ امامت و ولايت و عصمت در مبحث اماميه به تفصيل سخن گفتيم، در اينجا دربارۀ تقيه و بداء و متعه و رجعت به اختصار چند سطرى مى‌نگاريم:

تقيه، يعنى كتمان عقيده و تظاهر به كارى كه بر خلاف ميل باطنى شخص باشد. شرط تقيه در شيعه ترس بر جان و مال خود يا ديگر شيعيان است تا خود يا آنان را بدان وسيله از گزند دشمنان نگاه دارد. اصل تقيه در قرآن آمده است: «إِلاّٰ أَنْ تَتَّقُوا مِنْهُمْ تُقٰاةً» . حضرت صادق (ع) فرمود: «التّقية دينى و دين آبائى» و نيز فرموده است: «من لا تقيّة له لا دين له» . سبب به امر تقيۀ شيعيان از نظر اجتماعى آن بوده كه چون آن طايفه در روزگار ائمه در اقليت بودند و در صورت اظهار عقيده باطنى خويش بر غير اهل، مورد تعقيب و آزار معاندان قرار مى‌گرفتند از اين جهت براى حفظ جان و مال خود موظف بودند كه از اظهار عقايد باطنى خويش در مقابل مخالفان خوددارى كنند تا مورد سوء ظن قرار نگيرند. بر اثر به كار بستن شيوۀ «تقيه» بود كه شيعيان اماميه توانستند مذهب و آداب و رسوم خود را نگاه دارند و در مورد مقتضى يعنى در عصر آل بويه و صفويه به تشكيل دولتهاى شيعه موفق شوند. اما ديگر فرق شيعه از جمله «زيديه» كه در حفظ و صيانت خويش نمى‌كوشيدند و از اظهار علنى عقايد خود پروائى نداشتند چنانكه تاريخ نشان مى‌دهد همواره مورد تعقيب دشمنان قرار گرفته‌اند و نتوانسته‌اند مانند شيعه اماميه دولتى مقتدر و مستقلى كه تاكنون در كشور جمهورى اسلامى ايران ادامه دارد تشكيل دهند.

بداء: عبارت از اين اعتقاد است كه خداوند عالم مشيتش را بر حسب مصالحى تغيير مى‌دهد. به اعتقاد ايشان چون خداوند قادر مطلق است و به نصّ آيۀ: «يَمْحُوا اللّٰهُ مٰا يَشٰاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتٰابِ» . (رعد/٣٩) بنابر مصالح كونيه هرگاه بخواهد امرى را مى‌تواند باطل سازد و به جاى آن امرى ديگر را برقرار نمايد. «بداء» در اين صورت به معنى نسخ است، چنان كه خداوند امامت اسماعيل بن جعفر با بنابر مصالح نسخ فرمود و درباره اسماعيل بداء حاصل شد، چنان كه حضرت صادق (ع) فرموده است: «ما بدا للّه فى شيء كما بدا للّه فى اسماعيل ابنى» .

متعه: به ضم ميم به معنى تمتع و برخوردارى است و آن نكاح منقطع و موقت است كه در اصطلاح عوام شيعه آن را صيغه