فرهنگ فرق اسلامی - مشکور، محمد جواد؛ مدیرشانه چی، کاظم - الصفحة ٢٧٩ - شيعه
چهار صد كتاب تأليف كرده بود و آنها را «اصول» مىخواندند تا اين كه در حدود سال ٣٠٠ هجرى، ثقة الاسلام محمد بن يعقوب كلينى (در گذشته در ٣٢٨ ه) بر مسند فقاهت نشست و با كمال دقت در مدت بيست سال توانست آن چهار صد رسالۀ اصل را جمع نموده و در پنج مجلد يكى در اصول و سه در فروع دين و يكى مواعظ تبويب نمايد و هر يك را در چند كتاب و چند باب ترتيب دهد و آن را «الكافى» نام نهاد. جمله اخبار كافى بالغ بر ١٦١٩٩ حديث است و جمله كتب آن سى و دو جلد است.
پس از كلينى، ابو جعفر محمد بن على بن بابويه قمى (در گذشته در سال ٣٨١ ه) معروف به شيخ صدوق بر اساس همان رسائل چهار صدگانه كتب «من لا يحضره الفقيه» را تأليف كرد كه جمله اخبار آن بالغ بر ٥٩٦٣ حديث است.
پس از شيخ صدوق به فاصلۀ چند سال شيخ ابو جعفر محمد بن حسن طوسى (٣٨٥ -٤٦٠ ه) ظهور كرد و بر اساس همين اصول چهار صدگانه دو كتاب معروف «الاستبصار فى ما اختلف من الاخبار» و «تهذيب الاحكام» را تأليف كرد.
شيعه در مسائل اختلافى فقهى خود بر اساس حديث «خذ ما خالف العامه و فيه الرشاد» حديث و رأيى را كه بر خلاف عامه يعنى اهل سنت و جماعت باشد اختيار [١]كردهاند و از اين جهت موجوديت و شخصيتى در برابر آن طايفه براى خويش ايجاد نمودهاند.
فقه جعفرى منسوب به ششمين امام شيعه حضرت امام جعفر صادق (ع) است. چون روزگار زندگى آن حضرت مصادف آخرين دورۀ بنى اميه و اوايل بنى عباس بود و به سبب اختلاف، كمتر مزاحم «شيعه اماميه» مىشدند، مضافا بر اين كه عمر امام جعفر صادق (ع) از ديگر ائمه طولانىتر بود و آن حضرت موفق شد نظم و ترتيبى به شيعه بدهد و فقه شيعه را ترتيب دهد.
بيشتر احاديث فقهى شيعه از آن حضرت روايت شده و بدين جهت فقه شيعه را فقه جعفرى گفتهاند و مذهب شيعه را مذهب «جعفرى» نام نهادند. -جعفريه.
در امر نكاح «زيديه» بيش از چهار زن مانند ديگر اهل سنت و جماعت اختيار نمىكنند ولى شيعه اماميه بر اساس زواج «متعه» به شرط استطاعت مالى و جسمى هر قدر كه بخواهند مىتوانند زن اختيار كنند.
يكى از اعتقادات اكثر شيعه انتظار
[١] -اين اختيار طرف مخالف عامّه فقط در مورد دو حديث متعارض است كه از جهات ديگرى ترجيح نداشته باشد ولى اينطور نيست كه هر رأيى كه بر خلاف عامه باشد شيعه اختيار كند، زيرا شيعه در اكثر احكام با اهل سنت موافقند.