١- شروطى كه در ضمن عقد لازم ذكر شده باشند. اين قسم شروط معروف به شروط ضمن عقد مى‌باشند و مطمئنا قول رسول گرامى اكرم (ص) مبنى بر المؤمنون عند شروطهم شامل اين شروط مى‌باشد.

٢- همان التزامات ابتدايى و تعهدات مستقل غير مرتبط با عقد كه با لفظ انشاء شده؛ لكن با انشاء مستقل در آن جايى كه اصلا عقدى در ميان نبوده است. اين قسم تعهدات را تعهدات و شروط ابتدايى گويند.

٣- شروطى كه تبانى و توافق بر آنها در خارج از عقد صورت گرفته و عقد بر آن بنا شده بدون آنكه اين شرط را در ضمن عقد بيان كنند. به اين شروط، شروط تبانى گويند.

٤- آن قسمى كه تبانى و توافق بر آن قبلا صورت گرفته و عقد بر آنها نهاده نشده بلكه در هنگام عقد از آن غافل بوده‌اند. در واقع اين قسم از جهت عدم ارتباطش به عقد، برگشت به قسم دوم مى‌كند. چرا كه انشاء با لفظ را شامل نمى‌شود بلكه تنها يك تبانى و توافقى در خارج صورت گرفته است. [١]‌

وَ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰالَمِينَ*

[١] . سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى، همان، ج ٣،ص ٢٥١- ٢٥٢؛ شهيد اول، قواعد و الفوائد، ص ٣٠٣.