قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤١١
به ما رسيده است پس معلوم مىشود كه شروط ضمن عقد البته بجز مواردى كه در روايات استثنا شده واجب الوفاء مىباشند. [١]
٣- اجماع:
از مرحوم علامه در كتاب تذكره دربارۀ وجوب وفاء به شرط ضمن عقد ادعاى اجماع شده است. لكن منظور از اجماع، اجماع محصل نيست چرا كه اقوال مخالف نيز در اين مورد وجود دارد. [٢]
تقسيم شرط به اعتبار صحت و بطلان
شرط به اعتبار صحت و بطلان به دو گروه تقسيم مىشود: الف) شرط باطل؛ ب) شرط صحيح.
الف) شرط باطل
شرط باطل شرطى است كه يكى از شروط نهگانۀ صحت را فاقد باشد. لذا شروط صحت به قرار زير است.
١- جايز باشد. ٢- مقدور باشد. ٣- غرض عقلايى داشته باشد. ٤- مخالف كتاب و سنّت نباشد. ٥- منافى مقتضاى عقد نباشد. ٦- مجهول نباشد. ٧- مستلزم أمر محال نباشد. ٨- در متن عقد ملتزم به آن شده باشد. ٩- منجز باشد.
ب) شرط صحيح
شرط صحيح شرطى است كه داراى شروط فوق الذكر باشد كه عبارت است از:
[١] . امام خمينى، همان، ص ٢٠٩؛ عبد الفتاحبن على مراغى حسينى، همان، مبحث شرط، (بدونشماره).
[٢] . يوسف بحرانى، حدائق الناضرة، ج ١٩، ٣١.