قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٢٣٩
را در حين ارتكاب جرم يارى مىرساند، به نحوى كه در ركن مادى جرم دخالت نكند؛ مثلا در جرم سرقت، كسى كه با گرفتن طناب براى سارق، سرقت را تسهيل مىكند، اين فرد معاون در جرم و عمل وى كمك به جرم محسوب مىگردد.
در تعريف معاون جرم آمده: معاون كسى است كه هر چند مانند شريك در انجام جرم مداخله نموده است، لكن بر خلاف مجرم يا مجرمين اصلى وقوع جرم به وى استناد داده نمىشود؛ بنا بر اين مميزۀ اصلى معاون از شريك در جرم فقدان رابطۀ استناد بين جرم و فعل معاون است.
تاريخچۀ معاونت در جرم در حقوق جزاى ايران
فصل ششم از قانون مجازاتهاى عمومى مصوب ٢٣ دى ماه ١٣٠٤، بر شركا و معاونين مجرم اختصاص يافته و مادۀ ٢٨ از قانون مذكور مقرر داشته اشخاص ذيل معاون مجرم محسوب مىشوند:
١- كسانى كه باعث و محرك ارتكاب فعلى شوند كه منشأ جرم است و به واسطۀ تحريك و ترغيب آنها، آن فعل واقع مىشود.
٢- كسانى كه تبانى بر ارتكاب جرم كرده و به واسطۀ تبانى آنها جرم حادث مىگردد.
٣- كسانى كه با علم و اطلاع از حيث تهيه و تدارك آلات و اسباب جرم يا تسهيل اجراى آن يا به هر نحو به مباشر جرم كمك كردهاند.
مطابق مادۀ ٢٩ در مورد معاونين، محكمه مىتواند نظر به اوضاع و احوال قضيه و يا نظر به كيفيت، معاونين مجرم را به همان مجازاتى كه براى شريك مجرم مقدر است، محكوم نمايند و يا مجازات را از يك الى دو درجه تخفيف دهد؛ و سپس