قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٣٣٠
فيه انّك لم تغسله»، يعنى در هر جايى كه از وضو هستيد و نمىدانيد آن را آوردهايد يا خير، آن را به جا بياوريد و اين معنا بيانگر قاعدۀ محل است بعد از فراغت از وضو. در هنگام نماز اگر شك پديد آمد كه آيا وضو درست بوده يا نه، مىفرمايد:
«ليس بشىء»، در اينجا كاملا قاعدۀ فراغ را جارى مىكند و در اثناى عمل هم قاعدۀ محل جارى مىگردد.
روايت ديگرى در اين زمينه وجود دارد كه وضوح روشنى در وضو دارد كه فقها متعرض آن نشدهاند و آن روايت موثقه دومين روايتى است كه شيخ طوسى در تهذيب و ابن ادريس در كتاب سرائر نقل كرده است و جناب مفيد نيز نقل كرده از احمد بن محمد بن أبيه عن سعد بن عبد اللّه، عن احمد بن محمد بن عيسى، عن احمد بن محمد بن ابى نصر بزنطى، عن عبد الكريم بن عمرو، عن عبد اللّه ابى يعفور، عن ابى عبد اللّه (ع) قال: اذا شككت فى شىء من الوضوء و قد دخلت فى غيره فشكّك ليس بشىء» [١]. اگر به شىء از وضو شك كردى و داخل در غير آن شدى، به آن شك نبايد اعتنا كنى. در اينجا بايد بپرسم آيا صريحتر از اين لسان كه مبنى بر دلالت قاعدۀ تجاوز در وضو هست، وجود دارد يا خير؟
امام راحل (ره) در اينجا «فى غيره» را در غير وضو گرفتهاند و آن را به طور مسلّم گرفتهاند كه قاعدۀ تجاوز در وضو جارى نمىشود. در حالى كه روايت مىگويد اگر در يك چيزى از وضو شك كرديد و قد دخلت فى غيره، يعنى قد دخلت فى غير ذلك المشكوك مىباشد و ظهور عرفى آن همين است. اين روايت صريح بوده
[١] . همان، ص ٣٢٧، رقم
[٢] .