قواعد فقهيه - بجنوردى، سيد محمد - الصفحة ٤١٤

نمى‌كند ولى اعتبار جداگانه‌اى براى اين شرط قائل شدن، داراى فايده و ثمره‌اى نيست. [١]‌

آيا جايز بودن شرط مستقلى است؟

در اينكه آيا اين شرط، مستقلى است بين فقها اختلاف است عموما آن را شرط مستقلى نمى‌دانند بلكه آن را مرتبط با يكى از شروط صحت اعلام مى‌دارند.

چنانچه عدۀ زيادى از فقها آن را مرتبط به شرط قدرت دانسته‌اند و ابراز مى‌دارند:

فرقى نيست كه چيزى مقدور نباشد يا اينكه به واسطة ممنوعيت شرعى يا جهات تكوينى ديگر قدرت بر انجام آن نداشته باشد. [٢]‌

و همچنين در كتاب مختصر آمده است: «و يصح ما كان سائغا داخلا تحت القدرة كقصارة الثوب». [٣]‌

صاحب شرايع در اين مورد مى‌فرمايد: «و يجوز أن يشترط ما هو سائغ، داخل تحت قدرته كقصارة الثوب و خياطته». [٤]‌

مرحوم سبزوارى در كتاب كفاية الاحكام نيز شرط جايز بودن را با مقدوريت به همراه آورده است. چنان كه مى‌گويد:

و يجوز اشتراط ما هو سائغ، مقدور معلوم، و لا يجوز بيع الزرع على أن يجعله سنبلا. ١‌

---

[١] . امام خمينى، همان، ج ٥، ص ١٤- ١٥.
[٢] . سيد ميرزا حسن موسوى بجنوردى، همان، ج ٣،ص ٢٢٧.
[٣] . محقق حلّى، مختصر النافع، چاپ دوم، مكتبة الاسلاميهكبرى، تهران: چاپ مهر، ١٤٠٢ ق.، ص ١٢٤.
[٤] . محقق حلّى، شرائع الاسلام، چاپ سوم، قم: انتشارات دار المهدى، ١٤٠٣ ق.، ج ٢،ص ٢٨٨.
[٥] ١. محمد بن محمد مؤمن سبزوارى، كفاية الاحكام، ص ٦٩.